تبلیغات
Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran
Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran
هرگونه استفاده از نوشته های این وب بدون اجازه کتبی نویسنده اکیدا" ممنوع است
علیرضاآیت اللهی از1341 فولکلوریست،1345محقق دانشگاه تهران و همکار«فرهنگ مردم» ، 1351 نخستین کارشناس مردمشناسی دانشگاهها،1354 مدرس مردمشناسی دانشکاه ابوریحان و با تحصیلات دکتری مردم شناسی در فرانسه در 1365 ،استاد مردم شناسی دانشگاه شهید بهشتی بوده است

مردم شناسی ، درس مرحوم دکتر نادر افشار نادری در سال 1346

یکشنبه 10 دی 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 


دانشگاه تهران . دانشکده ادبیات و علوم انسانی . رشته علوم اجتماعی . شماره درس 01060327


مردم شناسی  Ethnology


مجموعه تقریرات استاد محترم جناب آقای دکتر نادر افشار نادری

نیمسال اوٌل تحصیلی 1346 جزوه شماره 1 ( جلسات مهرماه ) . شامل : مقدمه – ساختمان اجتماعی

گرد آوری و تنظیم از : علیرضا آیت اللهی

( انتشار به صورت پلی کپی بوده است . این جزوه بنا به خواست تعدادی از محققان موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی ده نسخه بیش از تعداد دانشجویان کلاس مربوطه تکثیر شده است  )

 

مردم شناسی *

از زمان های بسیار قدیم و حتی از زمان هخامنشیان به بعد ، یونانی ها ، البته بطور خیلی ناقص ، راجع به مردم و ملت های مختلف مطالبی نوشته اند . این مطالب در باره آداب و عادات ملل مختلف بوده و نوشتن آنها تا اواخر قرن 15 ادامه داشته است .

از اوایل قرن 16 اروپائیان به کشف قاره ها و سرزمین های جدید موفق شدند و در این نقاط ، امور و چیزهائی دیدند که معمولا" خلاف عادت بود و یا لااقل با وضع زندگی اروپائی مغایرت داشت ....

( ادامه دارد )

....

·        *مردم شناسی ترجمه لغت « Ethnology  است . 

همچنانکه انسان شناسی را معادل کلمه « Anthropology » ترجمه می کنیم . 

البته این دو مبحث تفاوت زیادی با یکدیگر ندارند . امٌا علٌت اینکه کلمه قوم شناسی را به جای لغت اتنولوژی بکار نمی بریم این است که قوم لغت بسیار مبهمی است . مثلا" مقصود از کلمه قوم در اتنولوژی با مقصود از کلمه قوم آنطور که برای قوم یهود و امثال آن استعمال می شود بسیار متفاوت است .

نظرات() 

تاریخ مردم شناسی در ایران (19)

سه شنبه 28 آذر 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 

تاریخ مردم شناسی در ایران (19)


کتابها و مقالات منتشره همزمان با شروع دوره فوق لیسانس علوم اجتماعی : 1338 .


آذر یزدی ، مهدی . قصه های خوب برای بچٌه های خوب . جلد دوم . چاپ اوٌل ، تهران : مؤسسه چاپ و انتشارات امیر کبیر . 1338 . 189 صفحه .

ایوانف ، و . مجموعهء رسائل و اشعار اهل حق . تهران : انتشارات انجمن اسماعیلی . 1338 . 156 ص .

بیات ، اروج بیک . دون ژوئن ایرانی . ترجمه مسعود رجب نیا . تهران . بنگاه ترجمه و نشر کتاب . 1438 . 425 ص .

دو مرگان ، ژاک . جغرافیای شمال ایران . ترجمه و توضیح دکتر کاظم ودیعی . تبریز . چاپخانه شفق . 338 . 490 ص .

عموما" مردم شناسی را جنبه معنوی باستانشناسی ، و باستانشناسی را جنبه ی مادٌی مردم شناسی ، و بنابر این مکمل یکدیگر می شمارند ؛ و دو مورگان فرانسوی یک باستانشناس فرانسوی است که در تحقیقات خود مورد استقبال و حمایت چشمگیر مردمان محلٌی ایران بوده است . وی در باره سبک زندگی مردم شمال ایران ، نژادها ، ایلات و طوایف ، تجارت و بازار ، خانه های مازندرانی ، کشاورزی ، قبرستان مسلمانها و... مطالعاتی مفید داشته است .

کاظم ودیعی

مترجم که ابتدا استاد دانشگاه تبریز بوده است از همان اوائل تاسیس مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی به عنوان سرپرست – مسؤول بخش جامعه شناسی روستائی آن مؤسسه و تدریس جغرافیای انسانی در رشته علوم اجتماعی ، از آنجا که بسیاری از موضوعات و محتویات مردم شناسی و جغرافیای انسانی مشابه ، و حتی واحد است  خواه نا خواه ، تا حدودی یاور مردمشناسان نیز بوده است .

شکور زاده ، ابراهیم . عقاید و رسوم عامه مردم خراسان . تهران : انتشارات بنیاد فرهنگ ایران . 1346 . 560 ص .

شامل :

بخش اوٌل آشها و غذاهای نذری

بخش دوٌم ، آداب و رسوم محلٌی

بخش سوٌم ، طبٌ عوام

بخش چهارم ، فالها و دعاها

بخش پنجم ، عقاید و احکام متفرقه

بخش ششم ، افسانه ها

بخش هفتم ، اشعار و ترانه ها

بخش هشتم ، لالائی ها

بخش نهم ، معماها

بخش دهم ، امثال و لغات

این کتاب که بارها تصحیح شده و تجدید چاپ شده است در نوع خود از دائرت المعارف ها ، و شاید از نخستین دائرت المعارف های آداب و رسوم سنن ایران  به شمار می رود و بااین وجود همچنان زحماتِ بسیار نویسنده آن ، که از استادان و مطالعه گران بزرگ ایران است ، چنان که باید و شاید شناخته نشده است .

فضل الله مهتدی ، صبحی . افسانه ها جلد اوٌل . تهران : مؤسسه چاپ و انتشارات امیر کبیر . 1338 . 164 ص .

مبشری ، لطف الله . آهنگهای محلی . تصحیح وتنظیم روح الله خالقی . دفتر اوٌل . تهران . انتشارات اداره موسیقی ، و به دنبال آن :

مبشری ، لطف الله . آهنگهای محلٌی گیلان . تهران : ازانتشارات هنرهای زیبای کشور . سازمان چاپ و انتشارات کیهان . فروردین 1338 . 38 ص .

نیری ، عبدالحسین . فولکلور . تهران . چاپخانه آتشکده . 1338 . 62 ص . ( و سایر کتابهای همین نویسنده در همین زمینه )

و...

و نیز مقالاتی چون :

« طرح اجمالی برای تحقیق در لهجه های محلی ایران » . سخن . شهریور 1338 .

مشیر پور . « تحول در لباس ایران » . باستانشناسی . پائیز و زمستان 1338 .

( ادامه دارد )

نظرات() 

تاریخ مردم شناسی در ایران (18)

دوشنبه 27 آذر 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 

تاریخ مردم شناسی در ایران (18)

نخستین گردآوریها ، یادداشتها ، مقالات و کتابهای چاپ شده مرتبط ( منابع ) با مردم شناسی در ایران


هیچ کشوری ، به ویژه کشورهای عقب مانده و درحال توسعه ، نمی تواند فارغ از تاثیرات ضعف حکومتی بر قدرت اقتصاد و معیشت خود باشد؛ و قاعدتا" در چنین مواقعی به دلیل بازگشت ، و گستردگی فقر ، توجٌه به آداب و عادات و رسوم و نهایتا" فرهنگ ملٌی افزایش می یابد . چنین وضعی بر زندگی و سبک زندگی مردم ایران طی سال 1338 و یکی – دو ساله بعد از آن حاکم بوده است که طبیعتا" با کاهش انتشاراتِ منابع کتابی مردم شناسی توآم شده در سال 1340 به نزدیک صفر رسیده است .

افزایش تعداد مالات طی سالهای 1338 – 1340 نیز از اینجهت معنائی مثبت نداشه است که کار تحقیق را تا حدودی بسیار زیاد از کف مشتاقان تحقیق ، هنرمندان این زمینه ؛ و با تجربگان زمان خارج کرده ، صرفنظر از معدودی استاد و محقق و در مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران و چند نفر همکار عملا" افتخاری در اداره فرهنگ عامهء وزارت فرهنگ و هنر آن زمان ، به کارمندان و مطالعات تکلیفی آنان سپرده است ؛ و خود از بزرگترین مسببانِ نسبتا" ژورنالیستیک شدن این حوزه در دهه های 1350 و 1360 گردیده است .

از نظر باصطلاح علمی نیز قبل از ورود « روش مردم شناسی » ، به هر صورت خود ، توسط پی یر بسینیه در سال 1339 به ایران ، بر سر اینکه آداب و رسوم و به طورکلٌی فرهنگ عامٌه در کدام رشته از مطالعات علوم اجتماعی و انسانی و حتی ادبیات قرار می گیرند نیز مجادلاتی وجود داشته است که غالبا" به جای « رقابت سالم و سازنده » به « خصومت پنهانی و مخرب » می کشیده است .

در همین دوره است که ژاک دو مورگان ، باستانشناس فرانسوی ، تحت عنوان جغرافیا ، به مطالعات مردمشناختی غرب ایران پرداخته است .

گروهی کثیر از پژوهشگران عرصه های هنر نیز در حوزه مردم شناسی ایران فعالیت کرده اند .

مهدی آذر یزدی

آثاری از ادبائی چون مهدی آذر یزدی و صبحی فضل الله مهتدی در ادبیات شفاهی نشر شده است که از شاخه های مردم شناسی محسوب می شود .

دکتر محمد علی جمشید بهنام

دکتر محمد علی جمشید بهنام ، و همکار وی ، مطالعاتی اصولا" مردمشناختی تحت عنوان جامعه شناسی شهری داشته اند .

و در عین حال برخی دیگر که تحصیلات و ظاهرا" تخصصی در هیچکدام ازاین رشته ها نیز نداشته اند موفق به خلق آثاری رزشمند یا نسبتا" ارزشمند در شناخت آداب و عادات و رسوم و به طورکلٌی فرهنگ ایران زمین گردیده اند .

نظرات() 

دکتر علیمحمد کاردان ، نخستین استاد مردم شناسی دانشگاه تهران ؟ (1)

پنجشنبه 23 آذر 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 

نخستین مدرس مردم شناسی در علوم اجتماعی ؟ (2)


دکتر علیمحمد کاردان ، 


نخستین استاد مردم شناسی دانشگاه تهران ؟ (1)


دکتر علیمحمد کاردان ، برخاسته از شهر یزد ، که همیشه شهری سنٌتی و سنٌتگرا بوده است ، دارای درجه دکتری در فلسفه و علوم تربیتی ، قبل از هرچیز بسیارمیهندوست و وابسته به فرهنگ اصیل ایرانی ، به ویژه سپاسگزار فرهنگ عمومی بود ؛ و با این وجود به تلاش و کار و کوشش ، برحسب کاردانی ، و تخصص ،  اعتقادی راسخ داشت ؛ و این امر را طی چهار سال مدیریت آموزشی خود بر مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی ( مدیریت دروس مؤسسه 1337 – 1341 ، و به تعبیری و حد و حدودی تا 1348 ) مدٌ نظر داشته است .

وی که شاید به دلیل همخونی عقیدتی – سیاسی با دکتر صدیقی و دکتر نراقی ، گرچه در سیاست با درجه ای کمتر ، به قبول مسؤولیت در مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی پرداخته بود عملا" در بنیانگذاری « روش مردم شناسی » در ایران ، همراه و همگام پی یر بسنیه ، و نایب وی به شمار می رود . نتیجه این همراهی و نیابت در نخستین کتاب علمی مردم شناسی به زبان فارسی ( که البته به زبان فرانسه هم انتشار یافته است ) تحت عنوان روش مردم شناسی آمده است 

نظرات() 

جشن عروسی سنتی عشایر قشقائی شیراز

چهارشنبه 22 آذر 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |


از برنا

بقیه را در منبع اصلی ببینید
/

نظرات() 

نخستین مدرس مردم شناسی در علوم اجتماعی ؟ (1)

سه شنبه 21 آذر 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

تاریخ مردم شناسی در ایران (16)

نخستین مدرس مردم شناسی در علوم اجتماعی ؟ (1)

برخی از نخستین فارغ التحصیلان ( فوق لیسانس ) رشته علوم اجتماعی دانشگاه تهران مدعی بوده اند که اصولا" درسی تحت عنوان مردم شناسی ، یا انسان شناسی تا نخستین سالهای دهه 1350 تدریس نمی شده است .

در دهه 1340 سازمان ملل متحد به منظور کمک به توسعه ، در کشورهای عقب مانده و در حال توسعه ، استادانی را به عنوان کارشناسِ مددکار به آن کشورها اعزام می داشت که موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران ، که بخصوص از سال تاسیس خود ، 1337 ، در باغ نگارستان ، محل سابق دانشسرای عالی ، در جوار سازمان برنامه ، مستقر شده بود حتی الامکان از دانش و تجربیات آنان ، به ویژه مطالعات لازم در برنامه ریزی توسعه ، بهره می گرفت . پی یر بسنیه ، مردم شناس فرانسوی (1) از آنجمله بود .

پی یر بسنیه به عنوان کارشناس سازمان یونسکو در سال 1339 در ایران و بیشتر در مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی مستقر بوده است . آنچنان که گفته اند سخنرانی های وی تحت عنوان روش تحقیق در علوم اجتماعی که به زبان فرانسه ایراد و توسط دکترعلیمحمد کاردان ، رئیس وقت آموزش مؤسسه ، به فارسی ترجمه می شده است در زمستان همان سال به ترجمه ، تدوین و تکمیل دکتر علیمحمد کاردان جمع آوری و در سال 1340 توسط همان مؤسسه تحت عنوان « روش مردم شناسی » ( ابتدا به زبان فارسی و بعد به زبان فرانسه نیز ) چاپ و منتشر شده است . حال آنکه بنا به تاریخ شفاهی ، مترجم و همکاروی ، دکترکاردان ، حاضر به تدریس روش مردم شناسی پس از وی نگردیده است ؟.

دکتر ناصر تکمیل همایون ، از فعالان آنزمان علوم اجتماعی در مقاله « جایگاه فرهنگی استاد فرزانه دکتر غلامحسین صدیقی » که به مناسبت صدمین سال تولد آن استاد بزرگ تکثیر شده است آورده است :

«  دکتر صدیقی که خود در سال 1316 طرح و دستورکار تشکیل موزه مردم شناسی تهران را تهیه کرده بود ، تدریس این درس را در دانشکده ادبیات توسط استادان جوان معمول نمود و در مقام سرپرست کمیتهء انسان شناسی شورای مرکز تحقیقات علمی مناطق خشک ( از تیر ماه 1338 ش ) کوشش های بیشتری را تقبل کرد به عنوان عضو انجمن آثار علمی ، از پژوهشهای باستانشناسی و تاریخی و انسانی و جغرافیای تاریخی و انسانی ، تشویق و ترغیب به عمل آورد . » .

استادان جوان ؟

در آن زمان قاعدتا" پس از دکتر صدیقی که ریاست عالی مؤسسه را برعهده داشته است ، دکتر احسان الله نراقی ، رئیس ( مدیر ) مؤسسه ، دکتر علیمحمد کاردان رئیس آموزش مؤسسه ، دکتر محمد علی جمشید بهنام ، دکتر نادر افشار نادری ، دکتر ظفردخت اردلان ، و.... قرار داشته اند .

دکتر احسان الله نراقی به گفته ی خود وی در سال 1350 ، هیچگاه و در هیچ کجا مردم شناسی تدریس نکرده است . بنظر ما تدریس مردم شناسی توسط دکتر جمشید بهنام نیز بعید می نماید .

(1) پی یر بسنیه در اواخر عمر مسؤول تدریس دروس مردم شناسی در دانشگاه نیس ، در جنوب شرقی فرانسه بود و دکتر جمشید هومن ، استاد کنونی مردم شناسی در دانشگاه مازندران ، از دانش آموختگان مکتب وی به شمار می رود .

نظرات() 
  • تعداد کل صفحات : 263 
  • ...  
  • 5  
  • 6  
  • 7  
  • 8  
  • 9  
  • 10  
  • 11  
  • ...  

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران )

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :