تبلیغات
Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran - هندوانه ی شب چلٌه
Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran
هرگونه استفاده از نوشته های این وب بدون اجازه کتبی نویسنده اکیدا" ممنوع است
علیرضاآیت اللهی از1341 فولکلوریست،1345محقق دانشگاه تهران و همکار«فرهنگ مردم» ، 1351 نخستین کارشناس مردمشناسی دانشگاهها،1354 مدرس مردمشناسی دانشکاه ابوریحان و با تحصیلات دکتری مردم شناسی در فرانسه در 1365 ،استاد مردم شناسی دانشگاه شهید بهشتی بوده است

هندوانه ی شب چلٌه

سه شنبه 30 آذر 1395

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

.
هندوانه ی شب چلٌه

در دهه های 1340 و 1350 در آن شهرِ فراوانی انار که شهر یزد باشد شخصا" چندان ربطی میان انار، خربزه وهمین پرتقال و نارنگی با شب چلٌه ندیده ام . گرچه این میوه ها ، بخصوص انار را هم در میهمانی های شب چلٌه سرو می کردند امٌا میوه ی شب چلٌه فقط و فقط هندوانه بود که « هندوانه شب چلٌه » شناخته می شد ؛ و چون کمیاب و گران بود خوردنش در آن شب نشانه ای از اعیان و ثروتمند بودن یا عزٌت نزد آنها داشتند بود چنانکه به مثال می گفتند : :
« از بس ...و ... خَشی داری هندونه شب چلٌه هم بخور ! »
نگهداری هندوانه تا شب چلٌه یکی از دشوارترین کارها بود :
- هندوانه دیررس از مناطقی سردسیر ، مثلا" علی آباد برفخانه ی تزرجان ، را انتخاب می کردند ؛ چون در برخی از مناطق کوهستانی هندوانه هائی بودند که در اواخر تابستان می رسیدند
- هندوانه هائی بودند که پوستی کلفت مثلا" به ضخامت دو سانتیمتر داشتند
- برخی معتقد بودند که هرچه پوست هندوانه تیره تر باشد دوامش بیشتر است
- پوست هندوانه باید مثل سنگ سفت باشد
- شکل هندوانه باید کاملا" کروی باشد
- برای آنکه هندوانه تا شب چلٌه باقی بماند دم آن را جدا نمی کردند
- بعید نبود که هندوانه در زیر زمین ( سرداب ) تا چلٌه سالم بماند ؛ امٌا
روش نگهداری هندوانه تا شب چلٌه :
- برخی آن را داخل کاه می گذاشتند . امٌا گاه این مورد ممکن بود به سبز شدن هندوانه بیانجامد ؛ یعنی برخی از تخمه های داخل هندوانه در همان داخل شروع کنند به بوته شدن ...
- باغچه ای را می کندند و خاک آن را تبدیل به خاک کاملا"نرم و خشک می کردند و هندوانه ها را بافاصله در درون آن جامی دادند . اگر رطوبت به این هندوانه ها نمی رسید سالم ماندنشان قطعی بود .
شب چلٌه در میهمانی ها جلوی هر میهمانی یک چهارم از هندوانه که در هر حال رنگ پریده و ششی رنگ شده بود می نهادند
- اگر هندوانه ای زرد بود شب چلٌه آن را نمیخوردند و خوردنش را بد شگون می دانستند . هندوانه سفید را هم با اکراه می خوردند . رنگ خوش شگون رنگ قرمز بود ؛ که اگر انار یا انگور هم سرو می شد سعی می شد از رنگ قرمز یا باصطلاح آن روزها یا قوتی باشد .
- اگرچه یزدی ها به « آب هندوانه » علاقه ای وافر داشتند ؛ امٌا شب چلٌه آن را مصرف نمی کردند ؛ و باز اگرچه گاه روی هندوانه شکر می پاشیدند تا شیرین یا شیرین شود ؛ شب چلٌه از این چاشنی هم صرفنظر می کردند .
- گاهی خربزه را هم نگهداری کرده شب چلٌه می خوردند وبگمانم آن رانشانه ی روشنفکری و عدم وابستگی به سنٌت ؟! می دانستند
از روز چلٌه دیگر کسی هندوانه نمی خورد ؛ و از این رو هندوانه به اندازه مصرف تهیهمی شد و از یلدا به بعد تقریبا" در هیچ کجا هندوانه مصرف نمی شد مگر برایسرگرمی چنانکه برخی هندوانه را تا به بازار آمدن هندوانه جدید سال بعد نگهداری کرده آن را هنرخود می دانستند یادر مورد انگور نیز به همچنین . 


نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران )

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :