تبلیغات
Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran - تاریخ مردم شناسی در ایران (48 )
Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran
هرگونه استفاده از نوشته های این وب بدون اجازه کتبی نویسنده اکیدا" ممنوع است
علیرضاآیت اللهی از1341 فولکلوریست،1345محقق دانشگاه تهران و همکار«فرهنگ مردم» ، 1351 نخستین کارشناس مردمشناسی دانشگاهها،1354 مدرس مردمشناسی دانشکاه ابوریحان و با تحصیلات دکتری مردم شناسی در فرانسه در 1365 ،استاد مردم شناسی دانشگاه شهید بهشتی بوده است

تاریخ مردم شناسی در ایران (48 )

سه شنبه 10 بهمن 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 

تاریخ مردم شناسی در ایران (48 )

 

سال 1346 ، 


سال خیزش مردم شناسی در ایران

 

در نیمه نخست سال 1346 تقویت هویٌت ملٌی در برابر تهاجماتی از سوی برخی از گروه های سیاسی و در واقع کمتر ملٌیِ متهم به وابسته بودن به این یا آن ابرقدرت غرب  و شرق ، بخصوص وابسته به اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی که در مرز شمالی کشور خطری بالقوٌه برای نظام شاهنشاهی ؛ و امٌا نیز برای فرهنگ ایران و ایرانی ، و از آنجمله « فرهنگ مردم » ، محسوب می شد ، فرهنگِ ملٌی ، فرهنگ مردم ، و نهایتا" مردم شناسی خیز برداشت .

ملٌی گرائی ، ترقیخواهی ، و تجدد طلبی به صور مختلف تجلٌی می کرد تا آنجا که متاسفانه با اغراق به نوعی فاشیسم ، بخصوص بر علیه مذهب و اعتقادات عمومی ، غربگرائی ، و از خود بیگانگی کشیده شد و گروه هائی مختلف ، بخصوص مذهبیون را به مقابله با رژیم کشانید ؛ که بخشی بسیار مهم از این مقابله در خصوص « اعتقادات » و رسوم ناشی از آنها بود ... تا جائی که برخی به دلایلی نه چندان ترقیخواهانه و ایجابی ، بلکه با اهدافی سیاسی و بیشتر سلبی ، برخی از « اعتقادات مردم » را « خرافه » می نامیدند .

وزارت فرهنگ و هنر رژیم پهلوی که شوهر خواهرِ ( به همراه همسرش ) مسیحی شده ! شاه ، پهلبد ، در رآس آن قرار داشت از جمله یپرچمداران این تهاجم بود تا جائیکه آیت الله برقعی مقاله ای در باره خرافه نوشت که در مجلٌه هنر و مردم ، شماره پنجاه و ششم و پنجاه و هفتم ، خرداد و تیر 1346 ، صفحات 50 – 54 ، منتشره اداره کلٌ فرهنگ عامٌه آن وزارتخانه به چاپ رسیده است . در آن دوره سخنرانی ها و نوشته های دکتر علی اصغر حاج سید جوادی عموما" تحت عنوان « ایمان برتر از تکنولوژی » که شاید باهدف کاستن از تندرویهای حکومتی بر علیه اعتقادات عمومی بود شهرتی قابل توجٌه داشتند .

سازمان رادیو – تلویزیون ملٌی ایران نیز روز به روز بیش از پیش به اعمال سیاستهای رزیم پهلوی در تقویت فرهنگ ملٌی به عنوان حصاری از قدرت رژیم پهلوی در برابر تهاجمات احتمالی می پرداخت که یکی از آنها پرداختن به فرهنگ عامٌه با تاکید به جوانب نه چندان مذهبی و بیشتر ملٌی آن بود . از پنجم اردیبهشت 1346 برنامه فرهنگی مربوطه که در اداره کلٌ انتشارات و رادیو – وزارت اطلاعات وقت ، رسما" عنوان « برنامه فرهنگ مردم » یافت و به سرپرستی سید ابوالقاسم انجوی شیرازی که متهم به داشتن افکاری ضدٌ اسلامی وامٌا ارتجاعی بود شروع به فعالیتی کرد که تقریبا" روز به روز گسترده تر و گسترده تر می شد .

بنیادهائی نیز در این ارتباط تاسیس شدند یا اگر از قبل وجود داشتند مورد حمایت بیشتر دولت و تامین مالی کافی قرار گرفتند .

آنچه از موضوعات مردمشناختی ، که بیشتر از ادبیات شفاهی بوده بطور کلٌی فولکلور نامیده می شد و با توجٌه به فرهنگ ملٌی فارسی سالها بود که در نشریٌاتی ادواری و وزین چون سخن – کتاب هفته – هنر و مردم – یغما – مردم شناسی – تلاش – کاوش – کاوه – جهان نو – خوشه – وحید و البتٌه مطبوعات سازمان های دولتی منتشر می شد  علاوه بر این مطبوعات وزین و گاه تخصصی که توسط خواص نوشته می شدند با گستردگیی هدفمند به هفته نامه مطلوب جوانان و دانشجویان آنروز که توسط وابستگان دربار اداره می شد ، یعنی هفته نامه فردوسی کشیده شد که با بازکردن ستون « حرفهای مردم » در آن عموم خوانندگان مزبور را به این باب می کشید .

نهایتا" ضلع آموزشی - پژوهشی شناخت مردم و فرهنگ مردمی بود که طبیعتا" از دانشگاه مادر ، یعنی دانشگاه تهران ، و مؤسسه تخصصی آن ، مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی ، شروع می شد . در آن مژسسه ، پس از دوساله ی نخست و آموزشهائی توسط ماموران خارجی ، آموزشی واقعی در این راه وجود نداشت ؛ و از نظر پژوهشی نیز هرسه بخش جامعه شناسی شهری ، بیشتر از آن بخش جامعه شناسی روستائی ، و بخصوص بخش مطالعات عشایری مدعی امر بودند که به دلایلی ظرفیت این امر را نداشتند . بخشهای مزبور اصولا" به منظور اجرای سفارشات سازمانهای جهانی و کمکهای مالی چشمگیر آنان ... ایجاد شده بودند ؛ که قاعدتا" در جهت مطالعه در خدمت ارتقاء ملٌی نمینمودند و شاهد امر همین که از بین حدود 15 – 20 نفر از مدعیان تدریس مردم شناسی در آن سالهای نخست دهه 1350 ، گروه علوم اجتماعی یا هیچکدام را نپذیرفته بود یا یکی – دونفر را که پذیرفته بود ( به دلایلی سیاسی ؟ ) مورد قبول مسؤلان مافوق قرار نگرفته بود ؛ و نهایتا" در مردم شناسی نظری دکتر نادر افشار نادری ، که برخلاف سایرین چندان اشتیاقی به تدریس مردمشناسی نشان نمی داد ، بحق ٌ ، انتخاب شد ؛ و در مردم شناسی عملی نیز پس از جرٌ و بحث فراوان ، شاید بناچار ، یکی از مشتاقان تدریس آن ، یعنی دکتر ظفر دخت اردلان ، که جز شرکت در برخی از سخنرانیهای ماموران پیشگفته  تحصیلاتی تخصصی در مردم شناسی نداشت ، را نتخاب کردند .... تا اینکه در سال 1347 دکتر محمود روح الامینی هم هم به  خدمت گروه آموزشی علوم اجتماعی دانشگاه تهران درآمد و تدریس مردم شناسی در هردو بخش نظری و عملی را بر عهده گرفت .

نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران )

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :