Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran
هرگونه استفاده از نوشته های این وب بدون اجازه کتبی نویسنده اکیدا" ممنوع است
علیرضاآیت اللهی از1341 فولکلوریست،1345محقق دانشگاه تهران و همکار«فرهنگ مردم» ، 1351 نخستین کارشناس مردمشناسی دانشگاهها،1354 مدرس مردمشناسی دانشکاه ابوریحان و با تحصیلات دکتری مردم شناسی در فرانسه در 1365 ،استاد مردم شناسی دانشگاه شهید بهشتی بوده است

نوروز و نوعی اقتصاد مقاومتی (4) . آجیل عید . اقلامِ آجیل . تخمه کدو

دوشنبه 21 اسفند 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |


نوروز و نوعی اقتصاد مقاومتی (4) . آجیل عید . اقلامِ آجیل . تخمه

 تخمه سوٌمین مادٌه اساسی آجیل یزدی را تشکیل می داد و باز اصولا" تخمه ها هم برای خود بر حسب مرغوبیت و ارزش دارای سلسله مراتبی شاید به این ترتیب بودند :

تخمه کدو آجیلی ( کدو تنبل ) – تخمه کدو حلوائی – تخمه هندوانه حنائی ( جابانی یا چاپونی ) – تخمه هندوانه به رنگ سیاه – تخمه هندوانه به رنگ سفید که خطی سیاهرنگ هم در اطراف خود داشت ...

فقرا از تخمه خربزه ( که بهترینش را می گفتند تخمه خربزه محمد آبادی است ؛ و اصولا" خربزه محمد آباد ، خود ، نیز به بهترین شهرت داشت ) و بسیار به ندرت تخمه گرمک ؟ هم استفاده می کردند .

تخمه آفتابگردان محلی که « تخمه گُلُک » نامیده می شد ، ریز بود و معمولا" در آجیل استفاده نمی شد ؛ و درشت آن هم که گویا آن زمان از خارج به ایران وارد می شد به هرحال در یزد قیمتی بالاتر از تخمه هندوانه می یافت ؛ احساسی وجود داشت که هرچه محلٌی نیست و از محلی دیگر یا بخصوص خارج از کشور آمده است بسیار گرانتر از قیمت واقعی آن به فروش می رسد ، خریدش به دور از عقل است ، و نه تنها میهمان را خوش نمی آمد بلکه ممکن بود دلسوزانه مورد شماتت وی هم قرار گیرند که چرا پول حاصل رنج و مشقٌت کارکردنت را اینگونه آسان به اجنبی داده ای ؟! . از آنجا که پول در برابر کار ، زحمت و در واقع رنج و مشقٌت شخصی بدست می آمد قدر آن را می دانستند و باصطلاح ولخرجی نمی کردند .

چلغوزه را ابدا" مورد استفاده قرار نمی دادند ؛ چرا که معتقد بودند چون وارداتی است لابد گرانتر از انواع دیگر تخمه که محلی یا لااقل محصول ایران بودند هست ؛ و به علاوه چرا میبایست در جائی که انواع تخمه محلی وجود دارد نوعی تخمه خارجی خریداری کرد ؟ . این نوع تخمه که در محل تولید نمی شد و قاعدتا" از افغانستان ، و به واسطه مشهد ، می آمد شاید فقط در یکی – دو عطاری شهر و به عنوان دارو وجود داشت .

شاید خانواده هائی که تخمه ی کدوی تنبل را خود تهیه ببینند وجود نداشتند و شاید اصولا" در یزد کشت نمی شد ؟. خانواده هائی که تخمه کدو حلوائی برای استفاده در آجیل نوروز و اصولا" « آجیل جلوی میهمان » تهیه ببینند نیز نسبتا" معدود می نمودند ؛ اگر چه در شصت – هفتاد سال پیش از این در یزد شاید پس از آبگوشت ، اواع آشها و انواع قلیه ها مهمترین غذای یزدی ها بودند ، و بخاطر تهیه قلیه ی کدو ، و آش کدو ؟ استفاده از کدو حلوائی یا مشابه آن قابل توجٌه بود .

نیمه دوٌم دهه 1340 دوره ای از اوج فقر در ایران و بنابر این در شهر یزد بود . شاید تخمینا" فقط یک پنجم از خانوارهای یزدی با آجیل از میمانان نوروزی خود پذیرائی می کردند ؛ و آنهم آجیلی که مسلما" ترکیب کامل و بهترین کیفیت را نداشت . آجیل را از تجمٌل می دانستند و یزدیها هم که به مقتصد بودن شهرت داشتند لابد تجمٌلاتی نبودند . نوروزسال 1338 به منزل یکی از همکلاسانم رفتم که محض پذیرائی نوروزی و به عنوان آجیل ؟ ، دوری روی کوچکی با یک مشت تخمه خربزه بوداده جلویم نهادند

نظرات() 

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران )

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات