Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran
هرگونه استفاده از نوشته های این وب بدون اجازه کتبی نویسنده اکیدا" ممنوع است
علیرضاآیت اللهی از1341 فولکلوریست،1345محقق دانشگاه تهران و همکار«فرهنگ مردم» ، 1351 نخستین کارشناس مردمشناسی دانشگاهها،1354 مدرس مردمشناسی دانشکاه ابوریحان و با تحصیلات دکتری مردم شناسی در فرانسه در 1365 ،استاد مردم شناسی دانشگاه شهید بهشتی بوده است

فرهنگ عمومی ایران !

چهارشنبه 15 بهمن 1393

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

فارس نیوز . 14 بهمن 1393 ناظمی اردکانی مطرح کرد
جایگاه فرهنگ عمومی و ضرورت پرداختن به آن/ فرهنگ عمومی از تخصصی قابل تفکیک نیست
همانطور که فرهنگ عمومی و فرهنگ تخصصی بر یکدیگر اثر می‌گذارند و از هم تأثیر می‌پذیرند. زندگی انسان‌ها در فضای اختصاصی و فضای عمومی نیز کاملاً متمایز نیست از این رو محیط عمومی جامعه بر خانواده، سازمان‌ها و نهادها اثر می‌گذارد.
 خبرگزاری فارس: جایگاه فرهنگ عمومی و ضرورت پرداختن به آن/ فرهنگ عمومی از تخصصی قابل تفکیک نیست
به گزارش خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری فارس، «فرهنگ» تعیین کننده چگونگی تفکر و احساس اعضاء جامعه است. فرهنگ راهنمای اعمال انسان‌ها و معرف جهان بینی‌های آنها در زندگی است. ابعاد و دامنه مفهومی که به عنوان «فرهنگ» می‌شناسیم، آنقدر عمیق و وسیع است که مشکل می‌توان آن را در قالب تعریفی مشخص و محدود گنجانید.
از دیدگاه مقام معظم رهبری، سه مؤلفه فرهنگ، علم و اقتصاد، ارکان اقتدار یک ملت را تشکیل می‌دهند که در این میان، اولویت اساسی با فرهنگ است. به عبارتی، بدون ایجاد تحول فرهنگی نمی‌توان در علم و اقتصاد و سیاست و ... نیز به پیشرفت قابل ملاحظه‌ای رسید، زیرا آن چیزی که به آنها جهت می‌دهد، فرهنگ است. در واقع، همانگونه که معظم له نیز اشاره فرموده‌اند که نقش فرهنگ در زندگی مانند هوایی است که تنفس می‌کنیم.
مهدی ناظمی اردکانی دبیر کارگروه مدیریت کلان دستگاه‌های فرهنگی شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز فرهنگ را به محیط زیست انسانی تشبیه می‌کند که هرچه این محیط زیست، شرایط مساعدتری داشته باشد کمک شایانی به رشد و تعالی انسان‌ها خواهد کرد.
وی معتقد است: ما نمی‌خواهیم بگویم که وزارت فرهنگ و ارشاد نداشته باشیم بلکه وزارت ارشاد لازم است چون نظام ما فرهنگی است، انقلاب ما فرهنگی‌ست. ما باید وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی داشته باشیم. اما این طور نیست که همه کارهای فرهنگ را به دوش این نهاد بیندازیم بلکه همه باید به اصلاح فرهنگ عمومی بپردازند.
گفت‌وگوی ما را با موضوع ضرورت «فرهنگ عمومی» در ادامه می‌خوانید:
* فرهنگ عمومی در میان عموم مردم به اشتراک گذاشته می‌شود
وجه تسمیه فرهنگ عمومی کدام است؟
عموماً وقتی از فرهنگ صحبت به میان می‌آید منظور «فرهنگ عمومی» است. فرهنگ عمومی نوعی از فرهنگ نیست، فرهنگی است که به عموم افراد جامعه برمی‌گردد و در میان آنها به اشتراک گذاشته شده است. وقتی از عنوان «فرهنگ عمومی» یاد می‌کنیم در نظر داریم که در عرض این فرهنگ، فرهنگ تخصصی یا فرهنگ حرفه‌ای هم وجود دارد.
فرهنگ‌های تخصصی در یک جامعه مربوط به بخش‌هایی از افراد جامعه است. فرضاً پزشکان دارای فرهنگ تخصصی پزشکی هستند؛ یک پزشک آنگاه که در نقش تخصصی و حرفه‌ای خود رفتار می‌کند تابع آن فرهنگ حرفه‌ای و تخصصی خود است. پزشکان در فرهنگ تخصصی پزشکی مشترکند، ولی همین پزشک آنگاه که در فضای عمومی جامعه حضور یابد، تابع فرهنگ عمومی خواهد بود، همینطور هنرمندان، صنعتگران، بازاریان، خلبانان، نظامیان، فرهنگ‌های تخصصی خاص خودشان را دارند.
آیا این فرهنگ‌های تخصصی با فرهنگ عمومی قابل تفکیک است؟
به خوبی می‌دانیم که فرهنگ پدیده‌ای پویا و زمینه‌ای است. نمی‌توان برای آن مرزی مشخص کرد، بنابراین حوزه تأثیر فرهنگ عمومی و فرهنگ تخصصی را نمی‌توان به صورت جغرافیایی مشخص کرد. همانجا که فرهنگ تخصصی وجود دارد، فرهنگ عمومی هم وجود دارد، منتها فرهنگ تخصصی موجب متمایز ساختن حرفه‌ای‌ها از دیگران می‌شود.
لباس و عناوین خاص پزشکان در محیط بیمارستان آنها را از دیگران متمایز می‌سازد، مفاهیم و مبانی، ارزش‌ها، رفتارها و نمادهای مشترک بین مجموعه‌های انسانی هریک از حرفه‌های خاص است تا بتوانند وظیفه و مسئولیتی که دارند را به خوبی انجام دهند.
بنابراین فرهنگ عمومی می‌تواند مشترکات همه فرهنگ‌های تخصصی را داشته باشد و در فرهنگ عمومی تعاملات در رفتارهای عمومی انسان‌ها با یکدیگر رقم می‌خورد.
* اصلی‌ترین وجه تمایز فرهنگ عمومی با فرهنگ‌های تخصصی در پذیرش عمومی و الزام اجتماعی است
چه وجه تمایز روشنی بین فرهنگ و فرهنگ‌های تخصصی وجود دارد؟
بین فرهنگ عمومی با فرهنگ ملی، فرهنگ عمومی با فرهنگ سازمانی و میان فرهنگ عمومی با فرهنگ‌های تخصصی وجه تمایزی وجود دارد، اصولاً باید فرهنگ عمومی را سطحی از فرهنگ در نظر گرفت و بدین ترتیب وجه تمایز آن را با سطوح دیگر فرهنگ مورد توجه قرار داد.
شاید بتوان گفت اصلی‌ترین وجه تمایز فرهنگ عمومی با فرهنگ‌های تخصصی در این است که حوزه فرهنگ عمومی حوزه الزام قوانین و مقررات رسمی نیست بلکه بیشتر حوزه پذیرش عمومی و الزام اجتماعی است.
* زندگی انسان‌ها در فضاهای اختصاصی و فضای عمومی متمایز از هم نیست
آیا این وجه تمایز به صورت مطلق است یا نسبی؟
همانطور که قبلاً گفته شد اصلاً نمی‌توان حوزه فرهنگ عمومی و فرهنگ تخصصی را کاملاً تفکیک کرد، بنابراین دو حوزه الزام قانونی و الزام اجتماعی را هم نمی‌توان از یکدیگر کاملاً تفکیک نمود، بدیهی است که فرهنگ عمومی و فرهنگ تخصصی بر یکدیگر اثر می‌گذارند و از یکدیگر اثر می‌پذیرند. زندگی انسان‌ها در فضاهای اختصاصی و فضای عمومی کاملاً متمایز نیست، همانگونه که محیط عمومی جامعه بر خانواده، سازمان‌ها و صنوف اثر می‌گذارد، فضاهای اختصاصی نیز بر محیط عمومی تأثیر می‌گذارند.
* امروز موضوع فرهنگ‌ سازمانی یکی از موضوعات جدی و مهم در همه کشورهاست
تأثیر کدام‌ یکی بیشتر است؟
مسلماً تأثیر فرهنگ حوزه‌ها، فضاهای اختصاصی و به یک معنا فرهنگ‌های تخصصی بر فضای عمومی و فرهنگ عمومی تأثیر بیشتری می‌گذارند تا تأثیر بپذیرند، دلیل آن هم این است که در این حوزه‌ها می‌توان از الزامات قانونی برای اصلاح و بهبود فرهنگ و جامعه‌پذیری هر چه بیشتر افراد علاوه بر آموزش و تبلیغ فرهنگ مطلوب بهره گرفت.
امروز موضوع فرهنگ‌ سازمانی یکی از موضوعات جدی و مهم در همه کشورها و در کشور خودمان تلقی می‌شود؛ سازمان‌های مختلف اعم از اقتصادی، سیاسی، دفاعی، امنیتی، اجتماعی، صنفی چه در بخش دولتی و چه در بخش خصوصی برای اینکه به اهداف خود دست یابند باید فضای فرهنگی مساعد و فرهنگ سازمانی پویا و خلاق داشته باشند. سازمان‌هایی می‌توانند مزیت رقابتی را داشته باشند که دارای فرهنگ سازمانی غنی و قوی بوده و به عنوان یکی از منابع ارزشمند به ارتقای ارزش سرمایه انسانی، سرمایه اجتماعی، سودآوری، کارایی و اثربخشی بالا منجر شود.
مقام معظم رهبری در بند اول سیاست‌های کلی نظام اداری کشور بر این مهم تأکید دارند. ایشان از مدیران عالی نظام در قوای سه‌گانه اعم از رئیس‌جمهور، رئیس قوه مقننه، رئیس قوه قضائیه، فرماندهان نیروهای مسلح و مدیران نهادهای عمومی غیردولتی می‌خواهند که فرهنگ سازمانی مبتنی بر ارزش‌های اسلامی و کرامت انسانی با حفظ و ارتقا به سرمایه انسانی و سرمایه اجتماعی را در دستگاه‌های تحت مسئولیت خود نهادینه کنند.
در صورتی که چنین مهمی در دستور کار مدیران و دستگاه‌های مختلف قرار گیرد، علاوه بر اینکه دستگاه‌های نظامی کشور کارآ و بهره‌ور و موفق در خدمتگذاری به جامعه خواهند شد بلکه فضای عمومی جامعه را نیز از نظر فرهنگی تحت‌تأثیر قرار خواهند داد و شاهد بهبود و اصلاح و تحول در فرهنگ عمومی کشور خواهیم بود.
*مسئولیت خطیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در نهادینه کردن فرهنگ‌ سازمانی
آیا در خصوص نهادینه‌سازی فرهنگ سازمانی در دستگاه‌های کشور، اقدام لازمه انجام شده است؟
تا آنجایی که احکام وجود دارد در خصوص اجرای این سیاست کلی کاملاً حیاتی و حساس، اقدام جدی صورت نگرفته است، جا دارد در سالی که مقام معظم رهبری از آن به عنوان سال اقتصاد و فرهنگ نام می‌برند مسئولان عالی نظام به این مهم توجه بیشتری مبذول داشته و گزارش اقدامات خود را ارائه دهند، بدیهی برای اجرای چنین سیاست کلی جایگاهی چون شورای عالی انقلاب فرهنگی مسئولیت و وظیفه سنگینی برعهده دارد.
همچنین مسئولان همه دستگاه‌ها و به خصوص اعضای محترم هیأت علمی که عهده‌دار مدیریت وزارتخانه‌های کشور بوده و بخش اعظمی از امکانات کشور اعم از نیروی انسانی و منابع مالی توسط آنها به کار گرفته می‌شود باید توجه لازم به ارتقای فرهنگ سازمانی خود داشته باشند و از این طریق ارزش‌های اسلامی و کرامت انسانی را در مجموعه‌های تحت حمایت خود نهادینه کنند.
به طور قاطع می‌توان گفت در صورتی که این سیاست کلی در نظام اداری کشورمان که بخش اعظمی از امور کشور را در حوزه خود تعریف کرده است، به اجرا گذاشته شود و موجبات تحول و ارتقا در فرهنگ موجود در دستگاه‌های حاکمیتی و اجرایی کشور فراهم شود، آنگاه شاهد خواهیم بود که فرهنگ عمومی کشور هم به شدت تأثیر پذیرفته و ضعف‌ها و نارسایی‌های موجود آن برطرف می‌شود.
باید توجه داشت که اصلاح فرهنگ عمومی ما را از پی گرفتن این راه اصلی منصرف نکنند و به موضوعات و مسائل فرهنگی در حوزه فرهنگ عمومی مشغول نسازند.
* ‌«فرهنگ عمومی» زمانی بهبود می‌یابد که دستگاه‌های فرهنگی دارای فرهنگ سازمانی مبتنی بر ارزش‌های اسلامی باشند
دستگاه‌های فرهنگی در این رابطه چه وظایفی برعهده دارند؟
دستگاه‌های فرهنگی کشور چه در قوه مجریه اعم از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت آموزش و پرورش، بخش‌های فرهنگی سایر وزارتخانه‌ها و چه در حوزه نهادهای عمومی غیردولتی نظیر سازمان صدا و سیما، سازمان تبلیغات اسلامی، دفتر تبلیغات اسلامی و حتی حوزه‌های علمیه و بخش‌های فرهنگی نیروهای مسلح، سپاه و بسیج همه و همه در نظام اداری کشور تعریف می‌شوند.
زمانی این دستگاه‌ها می‌توانند کارآمد و کارآ باشند و در اصلاح و بهبود و تحول فرهنگ عمومی کشور نقش ایفا کنند که خود دارای فرهنگ سازمانی مبتنی بر ارزش‌های اسلامی باشند. اگر این دستگاه‌ها و قوانین و دستورات و سازوکارهای آنها، عقاید و باورها و رفتار مدیران و کارکنان آنها سازگار با فرهنگ و ارزش‌های اسلامی و انقلابی نباشد چگونه قادر خواهند بود که به فرهنگ عمومی جامعه خدمت برسانند و آن را از وضع موجود به مطلوب نیل دهند.
* «ظواهر فرهنگ عمومی» بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرند/ اخلاق، می‌تواند زمینه تحقق الزام‌های حقوقی و حاکمیتی را فراهم سازد
در حوزه فرهنگ عمومی به چه مؤلفه‌ها و موضوعاتی باید توجه شود؟
آنچه در حوزه فرهنگ عمومی بیشتر به چشم می‌آید و مورد توجه قرار می‌گیرد و پیرامون بحث و بررسی صورت می‌گیرد «ظواهر فرهنگ عمومی» است که شامل نهادها و رفتارهای افراد جامعه در رابطه با یکدیگر و در رابطه با دولت و حکومت و در رابطه با خود و خدا می‌شود.
وقتی از فرهنگ خانواده، فرهنگ تغذیه، فرهنگ رانندگی، فرهنگ لباس و پوشش، فرهنگ معاشرت، فرهنگ مشارکت و نظایر آن صحبت می‌شود در حقیقت به مؤلفه‌هایی از فرهنگ عمومی پرداخته‌ایم. همه مؤلفه‌های فرهنگی که عموم افراد جامعه در پذیرش یا عدم پذیرش آنها و در ایجاد الزام اجتماعی یا نفی آن و در شکل‌دهی و تغییر آن هریک به سهم خود نقش دارند و الزام‌های حقوقی و قانونی نمی‌تواند نقش زیادی داشته باشد در حوزه فرهنگ عمومی تعریف می‌شود. بدیهی است اعتقاد دینی و اخلاقی که بن‌مایه‌ همه فرهنگ‌ها از جمله فرهنگ عمومی است می‌تواند موجبات الزام اجتماعی را فراهم ساخته و در صورت لزوم الزام‌های حقوقی و حاکمیتی را فراهم سازد.
باید مؤلفه‌های فرهنگ عمومی که از گستردگی بالایی برخوردار است به خوبی بازشناخت و هریک از آنها را از نظر وضعیت موجود و وضعیت مطلوب به بحث و بررسی گذاشت و تلاش نمود که فرهنگ عمومی جامعه که زیست بوم انسانی جامعه است، هر چه پاک‌تر و باطراوت‌تر و سازگار با فطرت انسانی شود.

نظرات() 

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران )

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic