Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran
هرگونه استفاده از نوشته های این وب بدون اجازه کتبی نویسنده اکیدا" ممنوع است
علیرضاآیت اللهی از1341 فولکلوریست،1345محقق دانشگاه تهران و همکار«فرهنگ مردم» ، 1351 نخستین کارشناس مردمشناسی دانشگاهها،1354 مدرس مردمشناسی دانشکاه ابوریحان و با تحصیلات دکتری مردم شناسی در فرانسه در 1365 ،استاد مردم شناسی دانشگاه شهید بهشتی بوده است

میلاد امام حسن مجتبی مبارک باد

شنبه 21 تیر 1393

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |


...
...
...
...

نظرات() 

آداب و رسوم ماه مبارک رمضان در تهران – رمضان در ایران (19) سرگرمی ها و تفریخات شبانه (6) سمبل جشنواره های رمضانی تهران

شنبه 21 تیر 1393

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |


تیپ رسم های رمضانی ما چیست ؟
و
سمبل جشنواره های رمضانی تهران کدام است ؟

تیپ یک رسم ، در مردم شناسی به معنی الگوئی است که خطوط اساسی یا امور اصلی آن رسم را نشان می دهد  . پس در باره جشنواره های رمضان در تهران می گوئیم : عموما" ، یا معمولا" در فلان ساعت هائی در فرهنگسراها ، و بوستانهای شهرتهران ، شامل مراسم افطاری ، نمایش های صحنه ای ، و غرفه های تبلیغ دینی و ... تشکیل می شوند ؛ و این « عموما" یا معمولا" » همان تیپ مردمشناختی آنها است .
هریک از این خطوط یا امور ممکن است در یک جشنواره در یک بوستان یا فرهنگسرا باشد و در دیگری نباشد ؛ امٌا مجموعا" از مشخصات این جشنواره ها است .
جشنواره ای که همه ی این امور و مشخصات را به طور کامل  ، و شاید به اضافه ی اموری دیگر ، شامل شود ؛ و به اصطلاح جامع و نمونه باشد  ، و سمبل اینگونه جشنواره ها به حساب آید ، محیط فعالیت بیشتر و کاملتری برای مردم شناس فراهم می آورد ؛ مثل جشنواره رمضان در برج میلاد تهران که به گمان ما تا سالهائی مدید یکی از رسوم رمضانی شهر تهران خواهد بود . 
   

نظرات() 

آداب و رسوم ماه مبارک رمضان در تهران – رمضان در ایران (18) سرگرمی ها و تفریخات شبانه (5) جشنواره رمضان در بوستانها ، فرهنگسراها ، و...

جمعه 20 تیر 1393

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) | طبقه بندی:اقتصاد.بازرگانی.بیمه، زبان.ادبیات.آموزش، مراسم مذهبی، خوراكیها و تغذیه، تفنن و سرگرمی، 


جشنواره رمضان در بوستان ها و فرهنگسراها

پس از انقلاب اسلامی ، و به تدریج ، « رسم های جدید » ی به وجود آمده است که چون فعلا" ، به صورت مستقیم یا غیر مستقیم ، توسط حکومت یا مراجع شبه حکومتی ابداع و اجراء یا حمایت می شود ، مردم آن ها را اموری شبه تبلیغات و تشریفات دانسته یا ندانسته از مد شدن و رسم شدنشان غافل اند ؛ و مردم شناسانی که هنوز به فلان جاروب و خاک انداز و تغار و تغارچه و روایت این یا آن باصطلاح « خاله زنک » در باره رسوم نه امروزی و موضوع مردم شناسی ، بلکه دیروزی و دیر یا زود جزو « تاریخ فرهنگ اجتماعی » دل خوش داشته اند ! هم به موقعیت و غنیمت فرصت و اصولا" ضرورت تشریح و تحلیل و تفسیر آنها نرسیده اند .
عموما" « رسم » ها یا توسط قدرتمندان ، به خصوص حکومت ها ، ابداع و ایجاد شده است ؛ و مردم با پذیرش آن ها به ادامه شان پرداخته اند؛ و یا ، البته به شماری بسیار کمتر ، رسم هائی مردمی و قدیمی بوده اند که مورد پذیرش و استفاده حکومت ها و سایر قدرتمندان قرار گرفته تا سال های سال ادامه یافته اند ؛ و یا اینکه در همین دو حوزه از سایرین تقلید شده اند ...

از جمله « رسم های کنونی » ، و مورد مطالعه ی مردم شناسان و فرهنگ شناسان ، رسم هائی هستند که در بدو راه خود بنام « جشن رمضان » ، و « ویژه برنامه های فرهنگسراها » ی شهرداری تهران در بوستان ها و نظایر آنها  ،پذیرشس مردمیو رونقی به سزا یافته اند، و به احتمالی قریب به یقین تا سالهائی جدید ادامه یافته نقشی نسبی در جامعه مذهبی - سیاسی و به ویژهتجاری ما ایفاء می کنند ؛ اگرچه ممکن است که طی مرور زمان به تدریج برخی از اجزاء و عناصر آنها تقویت شده خود صورتی مستقل یابند و برخی کمرنگ شده جایگاه امروزی خود را ، اگر بدست آورده اند ، از دست بدهند .
اجزاء و عناصر این رسم ها تا آنجا که ما خبر یافته ایم :
الف - افطاری
سفره های افطار ساده مردمی
تولید و توزیع بسته های افطاری


ب - برنامه های صحنه ای :
برنامه سحر خیزان کوچک ، ویژه روزه اوٌلی ها ، برای دخترهای 9 ساله و پسر های پانزده ساله...
تجلیل از پیشکسوتان خادم قرآنی
معرفی مستبصرین ، یعنی کسانی که تازه به اسلام گرویده اند
اذان گوئی بین نوجوانان و جوانان ، و..
اجرای سرودها که قاعدتا" سرودهای مذهبی می باشند
ترتیل روزانه
تلاوت مجلسی قرآن کریم
اجرای ترانه هائی توسط مثلا" روزبه نعمت اللهی


ج - برپا داشتن غرفه ها :
غرفه های کتاب
غرفه اصلاح نماز
غرفه پیام های قرآنی
غرفه پیک نور
غرفه مشاوره و پاسخگوئی به سؤالات شرعی شرکت کنندگان
جمع آوری کمک های مردمی
اجرای نمایش های عروسکی
غرفه یا محوطه سرگرمی و بازی های کودکان
غرفه نقاشی های قرآنی
غرفه آموزش زندکی به سبک قرآن
غرفه ی خطاطی و منبت کاری
غرفه معرق کاری
غرفه نقاشی و کاریکاتور
غرفههای هنری جمعی 
و...
که این جشنواره بهمدت هفده روز در فرهنگسراها و بوستانها و نقاط از پیش اعلام شده از ساعت 19 تا افطار و پس از افطار تا ساعت یک صبح طول می کشد.

نظرات() 

نقل کرامات از بزرگان واقعا" مؤمن ، و مقدس در مجالس

جمعه 20 تیر 1393

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

از کرامات شیخ ما

یکی از رسوم و سنن ماه مبارک رمضان افزایش بسیار زیاد مجالس وعظ و خطابه ، به خصوص بعد از نماز ظهر و عصر یا بین آن دو است ....
... و یکی از محتویات این سخنرانی ها در کرامات بزرگان دین است که از ایمان کامل و اعتقاد خالص آنان ناشی شده است . 
آنچه را که امروز در خبر گزاری فارس تحت عنوان « حکایتی عجیب از شیخ نخودکی » آمده است را بخوانید :

*حکایتی از مرحوم شیخ حسینعلی نخودکی

به سند معتبر از بعضی علمای مشهد که با ابوی ما دوست و رفیق بودند، شنیده‌ام که مرحوم شیخ حسینعلی نخودکی یک بار در این قبرستانی که حالا یک گنبد سبزی از آن باقی مانده، ولی قبلاً قبرستان وسیعی بوده، با بعضی از افراد عبور می‌کردند که به همراهان خود فرموده بودند: گوش کنید، ببیند از این قبر چه چیزی می‌شنوید. همراهان ایشان این کار را کرده و شنیده‌ بودند که آن شخصی که در قبر است، می‌گوید: یک بسته سبزی سه شاهی، یک بسته سبزی سه شاهی، مرتب این حرف را تکرار می‌کرد، ایشان فرموده بودند: این یک آقای سبزی فروشی بوده که سبزی‌هایش را برمی‌داشته و دور می‌زده و سبزی‌فروشی می‌کرده و همه‌ فکر و ذهنش در دنیا همین بوده؛ حالا آنجا هم همین‌طور است که یک بسته سبزی سه شاهی!

نظرات() 

آداب و رسوم ماه مبارک رمضان در تهران – رمضان در ایران (17) سرگرمی ها و تفریخات شبانه (4) جشن گلریزان (2)

پنجشنبه 19 تیر 1393

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) | طبقه بندی:مراسم مذهبی، 


جشن گلریزیان (2)
یک رسم ممکن است ؛ قرن ها دوام بیاورد ؛ امٌا ماهیتش به مقتضای زمان یا بنا به استفاده ی این و آن ، عوض شود ؛ و گاه آنقدر عوض شود که رسم کنونی فقط اسمی از رسم قدیم بر خود داشته باشد ( که گویا نوروز تقریبا" چنین شده است ) یا اصولا" هدف و کاربرد رسم تغییر کند و گاه به حدٌی تغییر کند که خلاف رسم اولٌیه بشود .
تجزیه و تحلیل این تغییر ماهیت وظیفه ای بسیار بسیار مهم در مردم شناسی به منظور هدایت هرچه بهتر جامعه در پیشرفت و توسعه است ؛ یعنی تغییر یا تحول در هریک از عوامل و عناصر رسم ( از دیدکاه موضوع ، عاملان انسانی ، زمان اجرا ، مکان اجرا یا به نحوی ساده تر در پاسخ به ادوات استفهامی : چه ؟ چقدر ؟ چگونه ؟ که ؟ یا چه کسانی ؟ کِی ؟ کجا ؟ و.... ) .
جشن گلریزان در ایران یکی از رسومی است که باقیمانده است امٌا به شدٌت تغییر ماهیت داده است .
نام؟ همان « گلریزان » است
زمان ؟ بیشتر و تقریبا" به طور کامل همان « شب های ماه مبارک رمضان » 
موضوع ؟ همان « جمع آوری اعانه »
برای چه کسی ؟ اینجاست که تفاوت بین جشن های حاضر با جشن های سابق یا به اصطلاح سنٌتی گلریزان « از زمین تا آسمان » است :
اگر تا سی - چهل سال قبل از این برای یک پهلوان ، یک قهرمان ، یکی از سادات ، و ... آبرومند و در اکثر قریب به اتفاق موارد با پنهان داشتن نام آنان برای حفظ آبرویشان با « گلریزان » به جمع آوری اعانه می پرداختند امروز برای زندانیان خطاکار به سهو که قادر به پرداخت جریمه خود نیستند به برپا داشتن چنین جشن هائی اقدام می کنند . همین امروز که روز دوازدهم ازماه مبارک رمضان 1435 برابر با 19 تیر 1393 است ؛
در خبرگزاری پارس یکی از مسئولان مربوطه گفته است :
در ماه مبارک رمضان که ماه خیرخواهی و نیک‌اندیشی است تلاش ما برای آزادی زندانیان جرایم غیر‌عمد است چرا که برای این افراد و خانواده‌های آن‌ها زندان محل مناسب و شایسته‌ای نیست.
وی افزود‌: ستاد دیه که با نفس پاک مرحوم لاجوردی در سال 69 شکل گرفت هدفش کمک به آزادی زندانیان جرایم غیرعمد و بدهکاران مالی غیر از سرقت بود که با تلاش بزرگان این مجموعه شکل گرفته و امروز با گذشت 24 سال ما شاهد برگزاری جشن‌های گلریزان به تعداد بسیار زیاد در شهرهای مختلف هستیم و بزرگان این کشور نیز با کمک مالی به ستاد سعی می‌کنند تا نیازها را برطرف کنند.
رئیس ستاد دیه کشور با بیان اینکه در لیست آزادی ستاد دیه مجرمان و بزهکاران حضور ندارند بلکه 100 درصد آزادشدگان را محکومان جرایم غیرعمد تشکیل می‌دهند، گفت: حوادث و سوانح گاه به هیچ کس رحم نمی‌کند و ما با ارزیابی‌هایی که در چند سال گذشته انجام دادیم بیشتر زندانیان مربوط به تصادفات اغلب به دلیل نداشتن گواهینامه و بیمه نامه شخص ثالث گرفتار زندان شده‌اند به طوری که در حال حاضر یک هزار و 500 راننده در زندان به سر می‌برد.
جولایی ادامه داد: از سال 84 قانون بیمه‌نامه شخص ثالث مصوب و ابلاغ شده و اگر ما تا قبل از این سال روزانه شاهد عزیمت 60 راننده به زندان‌ها بودیم در حال حاضر آمار آن به کمتر از سه نفر رسیده است
بنا به خبر دیگری از همین خبر گزاری :
رئیس ستاد دیه کشور به برگزاری بیش از یک هزار و 187 جشن گلریزان در سراسر کشور در ماه مبارک رمضان اشاره کرد و ادامه داد: سال‌ها است که با اجرای این جشن‌ها زمینه آزادی صدها زندانی جرایم غیرعمد فراهم می‌آید و امیدواریم با جمع‌آوری کمک‌های فراوان بتوانیم 7 هزار و 600 نفر زندانی جرایم غیرعمد و غیرکلاهبرداری که در حال حاضر در کشور بوده و شامل حوادث کارگاهی، محکومان مالی، نفقه و مهریه و حوادث رانندگی است از زندان آزاد کنیم .
طی چند سال اخیر حدود 80 هزارنفر از زندان های کشور آزاد شده اند ، و...
جولایی تصریح کرد: امسال نیز ستاد دیه جشن گلریزانش را در مرکز کشور هفته گذشته برگزار کرد که برای این جشن رهبر معظم انقلاب 150 میلیون تومان کمک نقدی کرده و رئیس جمهور یک پله پایین‌تر 140 میلیون تومان به ستاد کمک کردند و روسای قوه قضاییه و مجلس نیز در این کار خیر شراکت داشتند.

به این ترتیب نه تنهاافراد افعال و افراد موضوع این رسم ( گرچه باهمان نیت خیر ) کهن تغییر کرده اند بلکه عاملیت آن نیز از جامعه مدنی بیرون آمده به دست عوامل حکومتی صورت میگیرد .


مردم شناس 1400 میبایست از گور افکار نارس تاریخی بیرون آمده به وظیفه ی رسالتمندانه شناخت رسم های کنونی بین مردم و نقد و ارزیابی آنان در جهت منافع مردم حاضر به سوی پیسرفت و تعالی و توسعه بپردازد ؛ و در غیر اینصورت مدعی مردم شناسی نبوده باشد .

نظرات() 
  • تعداد کل صفحات : 3 
  • 1  
  • 2  
  • 3  

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران )

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات