تبلیغات
Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran - مطالب هفته دوم دی 1396
Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran
هرگونه استفاده از نوشته های این وب بدون اجازه کتبی نویسنده اکیدا" ممنوع است
علیرضاآیت اللهی از1341 فولکلوریست،1345محقق دانشگاه تهران و همکار«فرهنگ مردم» ، 1351 نخستین کارشناس مردمشناسی دانشگاهها،1354 مدرس مردمشناسی دانشکاه ابوریحان و با تحصیلات دکتری مردم شناسی در فرانسه در 1365 ،استاد مردم شناسی دانشگاه شهید بهشتی بوده است

تاریخ مردم شناسی در ایران (32)

پنجشنبه 14 دی 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 

تاریخ مردم شناسی در ایران (32)


برخی از مقالات مرتبط با مردم شناسی منتشره در 1342

 

کیا ، صادق . « بررسی در نوشته های فارسی از نظر مردم شناسی » . هنر و مردم ، دوره جدید ، 9 : 20 – 21 تیر 1342 .

جمالزاده ، محمد علی . « منزل با سلیقه ایرانی » . یغما ، 16 ، 11 : 489 – 496 ، بهمن 1342 .

سمسار ، محمد حسن . « آرایش هنر » . هنر و مردم ، دوره جدید ، 16 : 33 – 47 . بهمن 1342 .

سلطانی ، حمیده « نظری به پیدایش قلیان و چپق در ایران » . هنر و مردم ، دوره جدید ، 17 : 14 – 25 . اسفند 1342 .

هومن ، احمد . « مسئله کشاورزی در ایران » ( قسمت دوم ) . مسائل ایران ، 1 ، 6 : 261 – 266 ، فروردین 1342 .



خسروی ، خسرو . « کفشگری » . کاوش ، 1 ، 12 : 66 – 75 ، مهر 342 .

اقتداری ، احمد « لحجهء فیشوری » . فرهنگ ایران زمین ، جلد 11 ، دفترهای 1 تا 4 ، 71 – 91 ، 1342 .

ایوبیان ، عبید الله . « علامت مذکر و مؤنث در کردی » . نشریه دانشکده ادبیات تبریز ، 15 ، 4 : 418 – 438 . زمستان 1342 .

محجوب ، محمد جعفر . » مطالعه در داستانهای عامیانه فارسی » کتاب هفته ، - ، 77 : 95 – 108 ، خرداد 1342 .

جمالزاده ، محمد علی . « دویدم و دویدم » پیام نوین ، 5 ، 6 : 10 – 28 ، فروردین 1342 .

خسروی ، خسرو « بزرگ مالکی در ایران پیش از اصلاحات ارضی » کتاب هفته ، - ، 85 : 94 – 102 ، مرداد 1342 

نظرات() 

تاریخ مردم شناسی در ایران (31)

چهارشنبه 13 دی 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 

تاریخ مردم شناسی در ایران (31)


برخی از کتابهای مرتبط با مردم شناسی منتشره در 1342

 

ستوده ، منوچهر . فرهنگ سمنانی ، سرخه ای و... . جلد اوٌل . تهران . چاپخانه دانشگاه تهران . 1342 . 427 ص .

صدیق ، عیسی . تاریخ فرهنگ ایران . تهران . چاپخانه سازمان تربیت معلم و تحقیقات تربیتی . مهرماه 1342 . 556 ص .

فرمانفرما ، فیروز میرزا . سفرنامه کرمان و بلوچستان ( بکوشش منصوره نظام مافی ) . تهران : انتشارات کتابخانه موقوفه خاندان فرمانفرمائیان . 342 . 90 ص .

فقیری ، ابوالقاسم . ترانه های محلٌی . شیراز : کتابفروشی محمدی شیراز . 1342 . 51 ص .

حسین کوهی کرمانی

کوهی کرمانی ، حسین . تاریخ تریاک و تریاکی در ایران . جلد اوٌل . تهران : کتابفروشی محمد علی علمی . آبان 1342 . 319 ص .

هدایت ، صادق . نیرنگستان . چاپ سوٌم . تهران : مؤسسه انتشارات امیر کبیر . 1342 . 202 ص .

هدایت ، صادق . علویه خانم و ولنگاری . چاپ چهارم . تهران : مؤسسه چاپ و انتشارات امیر کبیر . 1342 . 71 ص .

نظرات() 

تاریخ مردم شناسی در ایران (30)

سه شنبه 12 دی 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 

تاریخ مردم شناسی در ایران (30)


دکتر غلامحسین ساعدی ستاره ای بر تارک مونوگرافی ایران سالهای 1342 و 1343*


ساعدی ، غلامحسین . ایلخچی ، ( یک ده صوفی نشین در آذربایجان ) از دفترهای مونوگرافی شماره 5 . تهران : مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی . اسفند 1342 . 254 ص .

در معرفینامه انتشارات مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی آمده است :

« در میان دفترهای مونوگرافی مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی ، « ایلخچی » وضع خاصی دارد . در اصل بهمان دلیل نوشته شده ، یا در اصل بهمان دلیل منتشر شده است که سایر دفترها :

مطالعه و تحقیق مفصل و دقیق در اوضاع و احوال گوناگون یک « واحد کوچک » اجتماعی ، بقصد تجزیه و تحلیل سؤون آن از طرف محقق علوم اجتماعی و مقایسه آن با سایر « واحد های کوچک اجتماعی » و نتیجه گیری از آن بقصد دست یافتن نهائی به کلٌیت یک فرهنگ و تمدن . در این دفتر نیز نویسنده بهمهء مسائل معمول در مونوگرافی چرداخته است :

وضع جغرافیائی ، آب و هوا ، مراسم ، عقاید ، نامها ، قصٌه ها ، بازیها و غیره ؛

و در همه موارد ، بدقٌت و تفصیل ، و بقول آل احمد در مقدمه ، « بوسواس و با جمله های تراشیده و با دقٌت یک طبیب بر بالین بیماری و حال و شور یک شاعر در پای جامی . » امٌا آنچه با این دفتر وضع خاصٌ آنرا می بخشد ، رفتار و کردار و نحوهء زندگی و طرز تفکر مردم این آبادی است ، که تقریبا" همگی درویش و منسوب به طریقه اهل حق اند و در نتیجه حالات و اندیشه ها و خلق و خوئی متمایز از ساکنین آبادیهای معمولی دیگر دارند ؛ وارث سنٌتی هستند که ، با وجود تطورات و پیرایه هائی کهموجب انحطاط آن شده هنوز می تواند در ایشان سجایا و خصایص والا پرورش دهدو علی رغم آلودگیهای مادٌی ، باعث بروز جلوه های معنوی باشد . نویسنده ، در عت بیطرفی ، با مهربانی و علاقهء بخشی در بارهء آنچه در این آبادی دیده است سخن می گوید » .

از نظر شکل مطالعه ، از محسنات دکتر غلامحسین ساعدی اینست که باوجو آنکه پزشک است ، در شاگردی جلال آل احمد ، به قول خسرو خسروی و محمود روح الامینی ( که خود بیشتر متکی بر هنر ،شمٌ و بینش مردمشناختی بود ) ، دست به قلم و بنابر این هنر مردمنگاری دارد .

از نظر محتوا این بزرگ ایرانی – آذربایجانی با وجود آنکه تحصیلات مردم شناسی و آنهم در باصطلاح در یکی از دانشگاههای معتبر جهان ندارد انتخابی بسیار به جا و مبتنی بر « تفاوت » جامعه مورد مطالعه با سایر جوامع ( اهل حق بودن ) ؛ داشته است ؛ که اتفاقا" چون این تفاوت مبنای عقیدتی دارد بهترین مسیر مطالعه مردم شناسی را تصویر می کند : شناخت ساختار یک جامعه کوچک بر اساس اعتقادات و افکار آنها و نهایتا" رفتار اجتماعی ( روابط اجتماعی ) مبتنی بر این عقاید و متفاوت با سایر جوامع ....

دیده ایم که ، بعدا" ، از نخستین فارغ التحصیلان مردم شناسی دانشگاهی غرب ، نادر افشار نادری ، نیز تا حدودی بسیار زیاد بنا را بر « ساختار اجتماعی » داشته و در تکنگاریهائی _ نظیر ایل بهمئی _ مطالعاتی واقعا" ارزشمند بدست می دهد .

در چنین تکنگاریهائی اصیل ( و نه به تقلید از ساختار اجتماعی مثلا" غربی از سوی فارغ التحصیلان دانشگاهی – غربی امروز و الگو قرار دادن آن ! ) است که مردم شناس یا بطور کلٌی هر محقق اجتماعی می تواند به شناخت لازم در باره جامعه مورد مطالعه برسد و تصمیمگیری و بطور کلٌی مدیریت ، بخصوص برنامه ریزی و اصلاح و توسعه آن را تسهیل کند .

تاکید غلامحسین صدیقی بر شناخت مبتنی بر معتقدات به منظور اصلاح جامعه را در انتخاب این موضوع نزد غلامحسین ساعدی بی تا ثیر نمی دانیم ؛ چنانکه در سایر مطالعات این محقق روانشناس نیز مشاهده می شود ؛ از جمله دو مونوگرافی دیگر وی :

خیاو یا مشکین شهر

اهل هوا

* این شناسنامه در خصوص مطالعات مونوگرافیک نویسنده در دهه 1350 است و طبیعتا" ربطی به احوال شخصی وی در دهه های بعدی ندارد .

نظرات() 

تاریخ مردم شناسی در ایران (29)

یکشنبه 10 دی 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 

تاریخ مردم شناسی در ایران (29)


کتابهای مرتبط با مردم شناسی در سال 1342

 

احمد واضح یعقوبی . تاریخ یعقوبی . ترجمه دکتر محمد ابراهیم آیتی . تهران : بنگاه ترجمه و نشر کتاب . 1342 . 610 ص . (1)

حصوری ، علی . گزارش گویش های لری . تهران : کتابخانه طهوری . 1342 . 75 ص .

طاهباز ، سیروس . یوش . تهران : مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتاعی ( از دفترهای مونوگرافی . شماره 2 ) . 1342 . 136 ص . (2)

در معرفینامه ( کاتالوگ ) ناشر آمده است : « تحقیقات دقیق آماری و علمی  پایه آن نیست ، امٌا برای کسی که می خواهد به تحقیقات علمی بپردازد پایه خوبی است » .

میرزا حسینخان . جغرافیای اصفهان . بکوشش دکتر منوچهر ستوده . تهران . مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی ( از دفتر های مونو گرافی ، شماره 3 ) . مرداد 1342 . 150 ص (1) .

استاد بزرگ ، دکتر منوچهر ستوده ، در مقدمه این کتاب آورده است : » مطالب این کتاب محدود به مطالب جغرافیای طبیعی نیست ... خاندانها ، اصناف .... و ... » که در عین حال سرمشقی برای دانشجویان مردم شناسی سالهای 1351 – 1355 شده بود که در مونوگرافی های محلٌی خود به ذکر نام درختان و حیوانات و... محل پرداخته ... از مردم شناسی به مفهوم واقعی کلمه فاصله می گرفتند . جلال آل احمد نیز به عنوان مسؤول انتشار ( ادیتور ) نیزمطالبی بر مقدمه افزوده است که طبیعتا" آنچنان تخصصی نبوده بیشتر ادبی می نماید . با این وجود ارزش این کتاب به عنوان یک منبع تاریخی بر هیچ پژوهشگری پوشیده نیست .

خسروی ، خسرو . جزیره خارک در دوره استیلای نفت . تهران : مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی ( از دفترهای مونو گرافی ، شماره 4 ) . شهریور 1342 . 142 ص .

جزیره خارک

در معرفینامه ( کاتالوگ ) ناشر آمده است « سرگذشت خارک ، که در این مونو گرافی به شکلی دلپذیر و عبرت انگیز نقل شده ، می تواند بخصوص به حال جامعه شناسان و طرٌاحان برنامه توسعه و عمران سودمند افتد »

دومقدمه بر این کتاب از دکتر احسان نراقی و دکتر شاپور راسخ ، ضمن آنکه نشان می دهد در سال 1342 هنوز امور مردم شناسی تحت نظر یک مردم شناسِ حقیقی و متخصص نبوده است ، دلیل بر اهمیتی است که به هدف و کاربرد این کتاب داده اند .

از مقدمه دکتر ش . ر ( جامعه شناس )  بر این کتاب :

« مراد از مونو گرافی توصیفی دقیق و روشنگر از یک واحد اجتماعی است . مونوگرافی بخلاف بررسیهای عادٌی تنها بسطح نمینگرد و ژرف بین است و واقعیت را از یک روزنه نظاره نمی کند . جنبه ها و جلوه های گوناگون آنرا در نظر میآورد و مثلا" هنگامی که بتوصیف ده – شهر یا منطقه ای میپردازد جغرافیا – نحوه سکونت – اقتصاد – جمعیت – نظام اجتماعی – ترکیب طبقات و گروهها – مناسبات و روابط مردم – علائم و دلالات – مقررات و قواعد – ارزش ها و آرمانها – عقاید و آداب و رسوم و بالاخره سجایای معنوی و اخلاقی و روحیه اهل آنجا را بباریکی می بیند و مانند نقاشی چیره دست با کلک موشکاف نکته سنج بدرستی باز مینماید . » .

 

(1)                                                                                                                                                                                                                                                          تاریخ به معنی مردم شناسی نیست . منتهی در شناخت ریشه آداب و رسوم بکار مردم شناس می آید

(2)                                                                                                                                                                                                                                                             آنچه که در جغرافیای اصفهان آمده است نیز منابعی تاریخی و در حوزه جغرافیای انسانی و مردم شناسی زمان خود است 

نظرات() 

تاریخ مردم شناسی در ایران (28)

یکشنبه 10 دی 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 

تاریخ مردم شناسی در ایران (28)


مقالات مرتبط با مردم شناسی در سال 1341 .


بزرگترین واقعه در مردم شناسی ایران طی سال 1341 شاید خیزش مطالعاتی در « وزارت فرهنگ و هنر » ، و انتشاراتی از آن سازمان دولتی باشد که قسمتی از آنها فرمایشی و بوروکراتیک دیده شده است ؛ امٌا قسمت اعظم آنها که حاصل همکاری متخصصان خارج از آن سازمان و استادان دانشگاه ، و نیز پژوهشگران همان سازمان علی کریمی ، هوشنگ پورکریم و بخصوص یحیی ذکاء و علی بلوکباشی است نسبت به امکانات زمان و مکان خود ، ارزشمند می نماید .

از جمله مقالات و گزارشهای منتشر شده در سال 1341 :

استاد علی بلوکباشی

بلوکباشی ، علی . « گردآوری مواد فلکلری » . کتاب هفته  ، _ ،  30 : 203 و 204 16 اردیبهشت 1341

خسروی ، خسرو . « مطالعه ئی در باره قهوه خانه ها » . کاوش . 1 ، 9 : 84 – 92 ، بهمن 1341 . (1)

ستوده ، منوچهر . « لهجه ء علی آباد فریم » . فرهنگ ایران زمین . جلد 10 ، 1 و 4 : 437 – 470 . 1341 .

الف ، فاطمه . « ترانه های اصفهانی » پیام نوین ، 5 ، 1 : 58 مهر 1341 .

الف ، ملک . « ترانه های کودکان اصفهانی » . پیام نوین ، 5 ، 1 : مهر 1341 .

ز ، م . « ترانه ای انارکی » . پیام نوین ، 4 ، 9 : 63 – 65 . خرداد 1341 .

عسگری کامران ، محمد تقی . « خره خراطی می کرد » ( متل یزدی ) . کتاب هفته . - ، 34 : - ، 13 خرداد 1341 .

؟ . « زندگی اجتماعی بومیان خارک » . کاوش ، 1 ، 8 : 38 – 43 ، دی 1341 . (2)

در آبان یکهزار و سیصد و چهل و یک » مجلٌه هنر و مردم » به مدیریت دکتر ابو القاسم خدا بنده لو شروع به کار کرد که مقالات متعددی در زمینه فرهنگ عامٌه دارد .

(1(1)   در سال 1352 موضوع قهوه خانه ها به عنوان یکی از عناوین تحقیقاتی دانشجویان دوره کارشناسی انسان شناسی دانشکده علوم اجتماعی انتخاب شد که گویا گزارش مربوطه مورد پسند دکتر محمود روح الامینی ، استاد و رئیس گروه در آن زمان ، و دکتر خسرو خسروی به عنوان همکار علاقه مند وی در دانشکده ، قرار نگرفت .

(2(2) به احتمال قریب به یقین از خسرو خسروی است .

نظرات() 
  • تعداد کل صفحات : 2 
  • 1  
  • 2  

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران )

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :