تبلیغات
Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran - مطالب هفته اول اسفند 1396
Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran
هرگونه استفاده از نوشته های این وب بدون اجازه کتبی نویسنده اکیدا" ممنوع است
علیرضاآیت اللهی از1341 فولکلوریست،1345محقق دانشگاه تهران و همکار«فرهنگ مردم» ، 1351 نخستین کارشناس مردمشناسی دانشگاهها،1354 مدرس مردمشناسی دانشکاه ابوریحان و با تحصیلات دکتری مردم شناسی در فرانسه در 1365 ،استاد مردم شناسی دانشگاه شهید بهشتی بوده است

آیا مردم شناسی علم عجایب و غرایب است ؟

دوشنبه 7 اسفند 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 

یاد بود هفتمین سال فقدان دکتر محمود روح الامینی - 1


آیا مردم شناسی علم عجایب و غرایب است ؟

 

امور و مسائل ، پدیده ها ، یا در واقع عقاید و آداب و عادات و رسومی که باصطلاح عجیب و غریب خوانده می شوند را در قلمرو انسان شناسی و مردم شناسی خوانده اند و شاید بیش از همه ، بخصوص در ایران قبل از انقلاب ، از اواسط حکومت قاجاریان ، مطبوعات ادواری به این امر دامن زده باشند .

عجیب هر آنچیزی است که ما را به شگفتی وادارد .

غریب هر آنچیزی است که متفاوت با عادت عمومی ما باشد

بنابر این اگرچه معمولا" این دو اصطلاح را مترادف و با یکدیگر می آورند ؛ امٌا به نظر دکتر محمود روح الامینی (1) عجایب جزو مردم شناسی به شمار نمی روند حال آنکه عقاید ، عادات و آداب و رسوم و سنت غریب یا متفاوت با آنچه ما داریم نفس مردم شناسی را شکل می دهند .

در زبان فارسی معمولا" عجیب به آن چیز یا امری می گویند که « نه مثل دیگران » یا در واقع « نه چون چیزها یا امور همقطار و همردیف خود » بوده باشد و در اینجا تفاوت آنرا با غریب دشوار می سازد . لذا بیشتر صفت عجیب شامل اموریا پدیده هائی می شود که با منطق فاصله داشته باشند ؛ مثلا" در دنیای حاضر واپسگرایانه باشند ، مورد سخره و انتقاد باشند ؛ و نمونه بارز آنها شاید قدیم تر و بیشتر در کتاب « کلثوم ننه » از دوره صفویان ، نوشته آقا جمال خوانساری ، آمده است .

در این مورد اگر این عجیب نزد یک مردم متداول باشد ، مثلا" این اعتقاد که « مریضی فلان زیبا در اثر چشم زخم زدن به اوست و اگر تخم مرغی را به نیٌت چشمِ چشم زخم زننده محکم به دیوار بکوبند بیماری کودک مرتفع می شود » ( نوعی سحر و جادو ) ، این عجیب در عین حال غریب است ، و مورد مطالعه مردم شناسی نیز می شود . امٌا اگر در فلان محل یکنفر درفشی را از یکطرف بدن خود داخل و از طرف دیگر بدنش خارج می کند بدون اینکه صدمه ای ببیند یا در فلان روستا یکنفر لامپ فلورسنت را میجو و میبلعد ... این امر عجیب یک « استثناء » است ؛ بین یک مردم قاعده نشده است ؛ و بنابر این موضوع مطالعه مردم شناسی محسوب نمی شود .

موضوعات عجیب استثنائی به دلیل جلب توجٌه مطالعه گران و بطور کلٌی عموم همیشه از ابزار مطبوعات بوده اند و گاه باشتباه توسط مردم شناسان جوان به عنوان موضوع و مطالعه ای مردمشناختی معرفی شده اند .

(1)یک تفاوت اساسی دکتر محمود روح الامینی با اکثرر همقطاران خود تاکید وی بر ادبیات بود که خود در آن تخصصی داشت و از سوابق فعالیتهای ادبی ( نویسندگی و سُرایش شعر ) در آن بهره می گرفت . 

نظرات() 

منابع مردم شناسی در کتابهای جغرافیائی طول تاریخ اسلام و ایران (4)

شنبه 5 اسفند 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 

منابع مردم شناسی در کتابهای جغرافیائی طول تاریخ اسلام و ایران (4

ابن بطوطه (۷۰۳ ق. / ۱۳۰۴ م ) . کتاب تحفة النظار فی غرائب الامصار و عجائب الاسفار که به رحلة ابن بطوطه نیز مشهور است.

 مغربی (مراکشی) است؛ سال ۷۲۵ ق. به سوی مکه عزیمت نمود و مصر، شام، فلسطین، حجاز، عراق، ایران، یمن، بحرین، ترکستان، بینالنهرین و بخشی از هند و چین، جاوه، شرق اروپا و شرق آفریقا را پیمود و سرانجام به مغرب برگشت. سفر او ۲۷ سال به درازا کشید (۱۳۲۵-۱۳۵۲ م) و در مراکش سال ۷۷۹ق. /۱۳۷۷ م. درگذشت. ابن بطوطه تقریباً معاصر با مارکو پولو بود ولی بیش از سه برابر مارکوپولو راه پیمود و از جغرافیا ، آداب و رسوم و بخصوص خلقیات و اعتقادات مذهبی مردم پهنه ی وسیعی از جهان اطلاعاتی گرانبها بدست داد . .

وی چهار، پنج یا شش ؟ بار به ایران سفر نمود و در تمام سفرهای شرقی خود از زبان فارسی برای ارتباط با غیرعربها استفاده کرد. همسری ایرانی داشت و فارسی را خوب صحبت می کرد.

ابن فضل الله عمری ( 700 – 749 ه . ق ) . مسالک الأبصار فی ممالک الأمصار یا المسالک و الممالک: مهمترین اثر ابن فضلالله است که در بیست و هفت جلد بزرگ نگاشته شده است. میخواست در اصل کتابی در جغرافیا و تقویم البلدان و برشماری مسافت بین سرزمینها باشد؛ اما در آن فصلهای بلندی دربارهٔ تاریخ، زندگینامه، شعر، گیاهشناسی، جانورشناسی و مردمشناسی نیز نگاشت.

تقی الدین مقریزی ( 776 – 845 ه . ق ) .

ابن ماجد ( 936 – 836 ه . ق ) . الفوائد فی أصول علم البحر والقواعد ( ۸۹۵ ه . ق). دریانورد ی بوده است که برخی وی را عمانی و بعضی ایرانی دانسته اند .

سلیمان المهری . ( نیمه نخست قرن 16 م ) متولد حضرموت . تالیفات جغرافیائی – دریا نوردی

پیری رئیس ( 1553 – 1465 م ) . نقشه کش مشهور ، دریانورد و جغرافیدان .

میراحمد نصراله تهتوی

امین احمد رازی ( 1002 ه . ق – متوفی ؟ ) . هفت اقلیم . نسخه ی خطٌی است ؛ در جغرافیای شهرها و شاعران .

فرهاد میرزا معتمدالدوله ( 1233 – 1305 ه . ق )

1-کتاب «جام جم» در جغرافیا که به سال 1270 مطابق «تاریخ جهان» شروع و به سال 1272مطابق «احوال کره ارض» به پایان برد.

2-کتاب «هدایه السبیل» در سفر نامه مکه معظمه، که از تهران به رشت و تفلیس و اسلامبول تا مدینه طیبه و مکه معظمه و جده و بیروت و اسلامبول و رشت و تهران، واردات هر روز و هر شب را منظم به رشته تحریر کشیده است.

3-کتاب «فرهنگ جغرافیایی ایران»

توضیح : جغرافیدانان خاطرات – سفرنامه نویس بسیاری هم به ایران آمده و درباره ایران نوشته اند که در بخشی جداگانه ذکر شده اند ؛ مثل یاسنت لویی رابینو – لارنس لاکهارت – آلفونس گابریل – و…

تعداد کتابهای تاریخحی در این دوره بسیار زیاد بوده است

و....

نظرات() 

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران )

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :