Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran
هرگونه استفاده از نوشته های این وب بدون اجازه کتبی نویسنده اکیدا" ممنوع است
علیرضاآیت اللهی از1341 فولکلوریست،1345محقق دانشگاه تهران و همکار«فرهنگ مردم» ، 1351 نخستین کارشناس مردمشناسی دانشگاهها،1354 مدرس مردمشناسی دانشکاه ابوریحان و با تحصیلات دکتری مردم شناسی در فرانسه در 1365 ،استاد مردم شناسی دانشگاه شهید بهشتی بوده است

دوست، دوست و پیراهن مراد، آیین های هرساله یزدی ها در شب بیست و هفتم رمضان

چهارشنبه 31 خرداد 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 تاریخ خبر: 31/03/1396 | ساعت: 12:17|

دوست، دوست و پیراهن مراد، آیین های هرساله یزدی ها در شب بیست و هفتم رمضان

یزد - ایرنا - ماه مبارک رمضان در استان دارالعباده یزد با جلوه های زیبا و معنوی همراست و در این بین برگزاری آیین های سنتی دوست، دوست و پیراهن مراد ویژه شب و روز بیست و هفتم ماه مبارک رمضان این جلوه ها را دوچندان می کند.

به گزارش ایرنا، در ضیافت الله، قبل از آغاز و تا روز عید فطر آیین های ویژه ای در مناطق مختلف یزد برگزار می شود؛ آیین های چون 'دوست، دوست' در شب بیست و هفتم رمضان و 'پیراهن مراد' در روز بیست و هفتم با گذشت سالیان سال، هنوز به فراموشی سپرده نشده و در بسیاری از نقاط استان یزد همچنان برگزار می شود.
*** 'دوست، دوست، علی دوست' 
آیین 'دوست، دوست، علی دوست' بر اساس خرده فرهنگ دیر پا در شامگاه بیست و ششم ماه رمضان پس از تاریکی هوا بوسیله خردسالان این خطه آغاز و تا نیمه های شب ادامه می یابد. 
جمعی از کودکان و نوجوانان بصورت گروه های کوچک در محله های خود به در منازل رفته و با قرائت اشعار و مطالب موزون درخواست کمک می کنند. 
این افراد که بعضا حتی صورت خود را نیز پوشانده اند به در هر منزلی که رسیدند با خواندن ˈ'دوست دوست، دوست علی - امام اول علی' و یا 'این خونه شربت و قنده، امام علی درش را نبنده'، 'یا من درویشم، کلاه ریشم، تا نگیرم، رد نمی شم' تقاضای کمک می کنند. 
مردم استان دارالعباده یزد معتقدند که این رسم پس از شهادت مولا علی و به یاد این امام همام و کمک هایی که آن حضرت به یتیمان کوفه داشتند برگزار می شود. 
همچنین براساس اعتقادات، کسانی که به آیین 'دوست دوست علی دوست' می روند چیزهایی که هرصاحبخانه به آنها می دهد به عنوان تبرک به مال خود اضافه و در طول سال از آن برای برکت زندگی استفاده می کنند. 
مردم مومن یزد با عشق و ارادت خاصی که به ائمه اطهار (ع) و مولای متقیان دارند از شب های قبل از بیست و هفتم ماه مبارک رمضان با خریدن شیرینی، نبات، آبنبات، نخود ، خرما و سایر مواد خوردنی مناسب آماده پذیرایی از برگزار کنندگان این آیین می شوند. 
در برخی از خانواده های یزدی مرسوم است که برای برآورده شدن حوائج شرعی خود وجه نقد تهیه و به عنوان برکت به میهمانان تقدیم می کنند. 
این آیین، خاص گروه نونهالان و نوجوانان دختر و پسر نیست بلکه در برخی از مناطق استان خانم های خانه دار هم چند نفری با هم به در منازل همسایه ها رفته و سنت را بجا می آورند. 
عده ای از مردم این استان عقیده دارند که برگزاری این مراسم علاوه بر زنده نگه داشتن یاد و خاطره مولای متقیان حضرت علی (ع) موجب نزدیکی دل ها و ترویج یتیم نوازی و ترحم دیگران در سطح جامعه نیز می شود. 
***آیین 'پیراهن مراد'
برگزاری آیین 'پیراهن مراد' از دیگر رسوم مردم استان یزد در روز بیست و هفتم ماه مبارک رمضان است که در پاره ای از نقاط این خطه بر پا می شود. 
در این مراسم زنان در صحن 'مسجد جامع' شهر و تکیه تاریخی 'امیر چقماق یزد' برای گرفتن حاجت جمع شده و پارچه هایی که به همین منظور آماده شده را قبل از نماز ظهر در قالب لباسی دوخته و به فرد حاجتمند هدیه می کنند. 
*** حلقه مراد
یک پژوهشگر و نویسنده یزدی با اشاره به آیین مردم استان در ماه رمضان و به ویژه بیست هفتم به خبرنگار ایرنا گفت: ساختن و به دست کردن 'حلقه مراد' از جمله رسوم مردم استان در این روز است. 
صدیقه رمضان خانی افزود: پدر و مادرانی که فرزندشان قبل از سن بلوغ فوت می کردند برای فرزند خویش حلقه مراد می ساختند و معتقد بودند با این کار از مرگ وی جلوگیری خواهند شد.
وی اظهار کرد: برای تهیه حلقه مراد، ابتدا از هفت نفر که نام آنها محمد، علی و یا فاطمه بود یا از هفت مؤمن، یک سکه می گرفتند، بعد از جمع آوری پول به زرگری رفته، سفارش حلقه ای از جنس نقره می دادند و سفارش می دادند که حتما در روز بیست و هفتم ماه مبارک حلقه ساخته شود.
نویسنده کتاب فرهنگ عامه مردم شهر یزد تصریح کرد: سپس قبل از ظهر روز بیست و هفتم اگر فرزند دختر بود، دو حلقه به گوش او و اگر پسر بود تنها یک حلقه به گوش راستش آویزان می کردند.
وی ادامه داد: برای اینکه پول حلقه مراد را از افرادی به نام محمد یا علی و یا فاطمه می گرفتند، حلقه را 'حلقه محمد' یا 'حلقه هفت مرتضی علی' و یا 'حلقه هفت فاطمه' هم می نامیدند.
*** نان بیست و هفتمی
این پژوهشگر با اشاره به نان مخصوص روز بیست و هفتم گفت: برای تهیه آن آرد را از هفت نفر که اسم فاطمه دارند، گرفته و به سراغ مغازه ای که رو به قبله بود و صاحبش فرد خوب و مومنی محسوب می شد، می رفتند و پولی می گرفتند. 
وی تصریح کرد: با این پول آرد خریده و نان را می پختند و به برش های کوچکی تقسیم کرده و به مردم می دادند و معتقد بودند اگر فردی که باید به سربازی برود این نان را بخورد از خدمت سربازی معاف می شود و یا اگر در زندان است آزاد می شود.
نویسنده کتاب فرهنگ عامه مردم شهر یزد اضافه کرد: البته امروزه دیگر چنین نیست و فرد به مغازه رفته و آرد این نان را می خرد و بعد از خمیر، آن گاه آنها را به صورت چانه های کوچک پهن کرده و در روغن سرخ می کنند و روی آن گل زرد ریخته و در پایان روی آن شکر می پاشند و برخی نان سوروک را در شیره قرار می دهند.
وی اضافه کرد: به جز نان بیست و هفتمی، نان دیگری چون نان معمولی پخت می شود و بعد از پخت نان را که در تنور خشک کرده اند به تکه های کوچک درآورده و تکه های نان را به نیت برآورده شدن حاجت نگه می دارند.
مولودی خوانی، کیسه مراد، هدیه بیست هفتمی و انگشتر گردان از از دیگر رسوم مردم این استان است که در روز بیست هفتم ماه رمضان انجام می شود.
استان یزد افزون بر یک میلیون و 70 هزار نفر جمعیت دارد.
7532/ 6197 خبرنگار: سعید صادقی مقدم** انتشار: فلاح

نظرات() 

اللهم ربٌ شهر رمضان . التماس دعا در این شب قدر

شنبه 27 خرداد 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

نظرات() 

چک چک اردکان، میزبان آیین مذهبی زرتشتیان

شنبه 27 خرداد 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

| تاریخ خبر: 27/03/1396 | ساعت: 11:17|

چک چک اردکان، میزبان آیین مذهبی زرتشتیان

یزد - ایرنا - زرتشتیان داخل و خارج کشور، همه ساله از 24 خرداد به مدت پنج روز برای برپایی مراسم مذهبی خود در محل زیارتگاه چک چک واقع در 43 کیلومتری شرق اردکان گرد هم می آیند.

به گزارش ایرنا در این مراسم، زرتشتیان ابتدا در محل زیارتگاه با روشن کردن شمع و عود و آتش به پرستش پروردگار یکتا و بی همتا می‌پردازند و سپس در جمع‌های چند نفره در فضای باز این زیارتگاه با یکدیگر دیدار و گفت‌وگو می‌کنند.
زنان و مردان زرتشتی طبق سنت خود در هنگام ورود به محل زیارتگاه پوششی بر سر قرار می‌دهند و نذوراتی از انواع شیرینی و خوراکی را در میان هم کیشان خود پخش می‌کنند.
همچنین خیله (اتاق) هایی در محل زیارتگاه برای اقامت زائرین پیش بینی شده است. و برای ورود به زیارتگاه، به نشانه احترام، باید کفش ها را از پا درآورد و کلاه بر سر نهاد.
قبل از ورود به زیارتگاه تابلوهایی وجود دارد که نشان می دهد برای ورود به زیارتگاه باید پاک بود، همانطور که در دین اسلام نیز ورود بانوانی که دارای شرایط خاص هستند به مساجد ممنوع است، در این مکان نیز نکات فوق باید رعایت شود.
در داخل زیارتگاه که به شکل دهانه غار است، تنه درخت چنار کهنسالی وجود دارد، کف زیارتگاه با سنگ مرمر پوشیده شده و از بخشی از سقف قطرات آب چکه چکه بر زمین می ریزد و احتمال نامگذاری این محل نیز شاید از همین رو باشد.
چند شعله شمع به طور دائم در زیارتگاه روشن است و محلی برای سوزاندن عود یا چوب مقدس وجود دارد.
همانند بسیاری از زیارتگاه های سایر ادیان، تصاویری از بزرگان دین زرتشتی، زینت بخش محوطه کوچک زیارتگاه است.
در مجموعه چک چک ساختمان های متعددی مشاهده می شود از آنجا که مجموعه چک چک با شهر اردکان فاصله زیادی دارد، این ساختمان ها برای اسکان و پذیرایی از زائران ساخته و استفاده می شوند.
ساخت و نگهداری مجموعه چک چک توسط زرتشتیان داخل و خارج از کشور تامین شده است.
چک چک یا چکچکو یکی از زیارتگاههای مهم زرتشتیان است؛ این زیارتگاه که زرتشتیان به آن پیرسبز نیز می گویند در استان یزد و شهرستان اردکان در کوه های میان اردکان و انجیره قرار دارد.
اردکان با 98 هزار نفر جمعیت در 60 کیلومتری شمال شهر یزد واقع شده است.
7544/6197 خبرنگار: مژگان دشتی** انتشار: فلاح

انتهای پیام /* 

نظرات() 

آش گندم در یزد

شنبه 27 خرداد 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

تسنیم گزارش می‌دهد

آئین سنتی پخت آش گندم در یزد به‌ روایت تصویر

شناسه خبر: 1438157 سرویس: استانها
پخت آش گندم نذری-یزد

نقاط مختلف استان یزد امروز همزمان با ۲۱ رمضان سالروز شهادت امام علی(ع)، شاهد پخت آش گندم توسط عاشقان آن حضرت بود.

به گزارش خبرگزاری تسنیم از یزد، یکی از قدیمی‌ترین مراسم‌های سنتی مردم یزد در عزاداری اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع) پخت و توزیع غذای نذری است که در دیگر نقاط ایران هم به صورت گسترده مشاهده می‌شود.

آش گندم یکی از این غذاهای نذری است که مختص به یزد است و در مراسم‌های مختلف و با توجه به زمان نذر مردم پخته و در بین عزاداران توزیع می‌شود.

در بسیاری از مناطق استان یزد، پخت این آش بین 12 تا 14 ساعت زمان لازم دارد که دیگ بر روی آتش قرار گیرد و آش گندم به حد لازم پخته شود به همین دلیل معمولا در ماه مبارک رمضان قبل از سحر دیگ‌ها در برخی نقاط بر روی آتش یا گاز قرار می‌گیرد.

این زمان تنها برای قرار گرفتن دیگ روی آتش لازم است و دیگر فعالیت‌های آش از جمله پاک‌کردن گوشت و حبوبات ساعت‌های بسیاری زمان لازم دارد و مردم با حضور در محل پخت آش، اقدام به کمک می‌کنند.

به طور معمول شروع پخت آش گندم در دو زمان انجام می‌شود به این صورت که اگر نذر توزیع آش برای صبح باشد، پخت از شب قبل شروع می‌شود و در صورتی که برنامه‌ریزی مبنی بر توزیع در غروب باشد، پخت آش از صبح زود شروع می‌شود.

مردم استان یزد اعتقاد بسیار ویژه‌ای به پخت این آش و هم زدن که در گویش یزدی به آن "کمچه‌زنی" می‌گویند، دارند و در بسیاری از نقاط با وجود زمان طولانی که پخت این آش نیاز دارد، هر فرد مجبور است سریع "کمچه زنی" را به دیگری بسپارد تا همه از فضیلت آن سهم ببرند.

در حین "کمچه زنی" عزاداران حاضر در این مراسم، اقدام به دعا و حاجت‌خواهی از خداوند می‌کنند و ائمه اطهار(ع) را برای دریافت حاجت، واسطه قرار می‌دهند.

در طول زمان پخت این آش، افرادی که در پخت آن مهارت دارند، آش را تست کرده و با ملاقه‌های بزرگ و سطل‌های فلزی، محتویات دیگ‌ها را جابه‌جا می‌کنند تا تمام دیگ‌ها به یک اندازه گوشت و حبوبات داشته باشند.

پس از اینکه به اندازه کافی "کمچه‌زنی" انجام شد و محتویات دیگ‌ها به صورت مساوی تقسیم شد، درب دیگ‌ها گذاشته می‌شود و روی دیگ آتش به اندازه کافی ریخته می‌شود تا پخت کامل انجام شود.

علاوه بر اینکه مردم یزد به حضور در مراسم پخت آش گندم و "کمچه‌زنی" اعتقاد ویژه‌ای دارند، خوردن غذای نذری را هم بسیار ارزشمند می‌دانند و بسیاری از مردم به نیت شفا از غذا و آش نذری استفاده می‌کنند.

انتهای پیام/

آش گندم در یزد
آش گندم در یزد
آش گندم در یزد
آش گندم در یزد
آش گندم در یزد
آش گندم در یزد
آش گندم در یزد
آش گندم در یزد
آش گندم در یزد
آش گندم در یزد
آش گندم در یزد
آش گندم در یزد
آش گندم در یزد
آش گندم در یزد
آئین سنتی پخت آش گندم در یزد به‌ روایت تصویر
آش گندم در یزد
آش گندم در یزد
آش گندم در یزد
آش گندم در یزد
آش گندم در یزد
آش گندم در یزد
آش گندم در یزد
آش گندم در یزد
آش گندم

نظرات() 

شب مزد ، شب بیست و سوٌم رمضان در یزد

جمعه 26 خرداد 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |


پنجاه سال پیش از این مطالعاتی را که چند سال بود طی رمضان های واقع در پائیز در آن سالها شروع کرده بودم به تشویق دکتر غلامحسین صدیقی – دکتر احسان نراقی و دکتر علیمحمد کاردان در یزد به صورتی جدی تر ادامه می دادم که شب های قدر به زمستان خورده بودند ؛ مساجد محل برگزاری آنها شلوغ تر می شد و بنده هم با دوچرخه از این مسجد به آن مسجد که مبادا مراسمی را از قلم بیاندازم

خلاصه : یک جشن بود اگرچه در شب نوزدهم و بخصوص شب بیست و یکم روضه ای هم توسط امام مسجد خوانده می شد .

دل ها شاد بود و لب ها خندان که مشغول ثواب کردن هستند ...

عوام معتقد بودند که هر گناهی که در طول سال کرده باشند در این ماه بخشوده می شود ؛ و با چه عشق و علاقه ای سعی می کردند که از اجرای هیچ یک از مراسم این شب ها ( مگر غسل کردن که در آن زمان در توان همه نبود ) باز نمانند .

به شب بیست و سوٌم شب مزد می گفتند و جمعیت در هر مسجدی تقریبا" دوبرابر یا حتی بیشتر از دوبرابر می شد

قرآن بسر گرفتن ( در تاریکی ؛ با چراغ های خاموش کرده مسجد ) آخرین بخش از مراسم بود که با پیشوائی شخص امام مسجد صورت می گرفت و مردم  گنهکارانه به التماس در درگاه الهی می افتادند و گاه به گریه و زاری و زنهائی هم به شیون ... بخصوص موقعی که امام چندکلمه ای محض توسل روضه می خواند ...

وشاید آیندگان باور نکنند که وقتی چراغ ها روشن می شد چهره هائی می دیدیم انگار آمرزیده بتمام معنی ، فارغ الخیال ، و راضی از این توفیق در عبادت ....

نظرات() 
  • تعداد کل صفحات : 2 
  • 1  
  • 2  

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران )

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :