تبلیغات
Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran - مطالب مراسم مذهبی
Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran
هرگونه استفاده از نوشته های این وب بدون اجازه کتبی نویسنده اکیدا" ممنوع است
علیرضاآیت اللهی از1341 فولکلوریست،1345محقق دانشگاه تهران و همکار«فرهنگ مردم» ، 1351 نخستین کارشناس مردمشناسی دانشگاهها،1354 مدرس مردمشناسی دانشکاه ابوریحان و با تحصیلات دکتری مردم شناسی در فرانسه در 1365 ،استاد مردم شناسی دانشگاه شهید بهشتی بوده است

تهیٌه و تدارکات مساجد تهران برای ماه مبارک رمضان

پنجشنبه 13 خرداد 1395

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) | طبقه بندی:مراسم مذهبی، یادداشت های آموزشی - پژوهشی فرهنگی، 

رمضان در ایران ، رمضان در تهران : انسانشناسی و مردم شناسی  ( 2 )

.

تهیٌه و تدارکات مساجد تهران برای ماه مبارک رمضان

طی دو دولت اصلاحات بحث این که مساجد ، به ویژه مساجد پر هزینه تهران ، قم ، مشهد و اصفهان می بایست ملٌی باقی بمانند یا دولتی شوند بسیارگرم بود . در نیمه دوٌم دهه 1390 گروهی از نمایندگان مجلس که در « فراکسیون مسجد » جمع شده بودند تقریبا" کم اعتناء به برنامه ریزی و نحوه مدیریت مساجد در افزایش بودجه مساجد می کوشیدند و حتی بودجه ای ده برابری تقاضامی کردند .
معاونت توسعه و پشتیبانی سازمان اوقاف مشخصات مساجد را به منظور اهداء کمک مالی دولتی به آنها و نهایتا" بودجه ای برای مساجد فعال ثبت کرده بود ؛ چرا که بسیاری از مساجد ، متروک یا در هر حال غیر فعٌال بودند .
در تهران مسؤطلیت ساخت ، تعمیر و تجهیز مساجد بیشتر از همه بر عهده ی شهرداری است که بنا بر برنامه پنجساله دوٌم شهرداری قرار است هر سال لااقل 80 مسجد در تهران ساخته شود . شرح این اقدام در ابتدای شورای چهارم شهر تهران در بر نامه ئی مفصل بنام «برنامه راهبردی توسعه، مقاوم‌سازی، تعمیر، تجهیز و احداث مساجد مبتنی بر معماری اسلامی-ایرانی» آمده است ..شهرداری تهران در طول 10 سال گذشته حدود 100 میلیارد تومان برای ساخت و احداث مساجد هزینه کرده است که طبیعتا" این امر مورد استقبال سازمان های دولتی و از آنجمله سازمان اوقاف و امور مساجد قرار گرفته است . با اینهمه شورای شهر تهران اعتقاد دارد که کوچکترین انگیزه ای سیاسی - گروهی در این امر وجود ندارد ؛ و مسؤولان شورا اعتقاد دارند که مساجد تهران می بایست بر اساس تفکر دینی و مردمی شکل بگیرند و از همین روست که شهرداری در مدیریت مساجد تهران کوچکترین دخالتی نمی کند و مدیریت آنها بر اساس محوریت ائمه جمعه و تصمیم گیریهای هیئت امناء است . 
تعداد مساجد تهران در 26 آبان 1394 به آمار شورای شهر تهران 1999 باب بوده است .
شورای شهر تهران در سال 1394 مبلغ 42 میلیارد تومان به مساجد این شهر کمک کرده است در حالی که معتقد است نیاز مساجد تهران رقمی بیش از هزار میلیارد تومان است....
با وجود آنکه کمتر از یک پنجم از مساجد تهران مراسم اعتکاف را برگزار می کرده اند شهرداری به هر مسجد بابت برگزاری این مراسم مبلغ یک میلیون تومان کمک کرده است و به منظور برگزاری مراسم ماه مبارک رمضان نیز به تمام مساجد کمک مالی خواهد داد .
بنا به گفته رئیس کمیته عمران شورای شهر تهران: این شورا در سال جاری  اعتباری بالغ بر ۲۰۰ میلیارد تومان برای توسعه و ساخت مساجد درنظر گرفته است .
طبیعتا" کمک های دولتی و شهرداری بیشتر در ماه های آستانه ماه مبارک رمضان ، یعنی رجب و شعبان ، صورت می گیرند که مهم ترین آنها کمک های دولتی ( سازمان اوقاف و امور خیریه ) و کمک های شهرداری است و همین امر هر مسجد را به صورت یک سازمان شبه دولتی در آورده است .
با اینهمه به غیر از آنچه که در قوانین برنامه و بودجه کشور می آید ؛ بقیه کمک ها الزامی نیستند ؛ و بنابر این « رسم » محسوب می شوند . ....
انسان شناسی ، مردم شناسی ایران ، رسوم رمضان ، تعمیر مساجد ، تهیٌه تجهیزات ، نقش دولت ، نقش شهرداری  

نظرات() 

رمضان در ایران ، رمضان در تهران : انسانشناسی و مردم شناسی . برنامه ریزی

چهارشنبه 12 خرداد 1395

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) | طبقه بندی:مراسم مذهبی، لباس، 


مسجد مطهری ( سپهسالار ) در تهران
رمضان در ایران ، رمضان در تهران :

 انسانشناسی و مردم شناسی . برنامه ریزی

هم اکنون و به تدریج طی سالهای اخیر دین و مذهب تا حدود بسیار زیادی به اصطلاح حکوکتی شده است ؛ و بسیاری از امور ماه مبارک رمضان ، و مربوط به آن در ماه شعبان چه بسا ماه رجب و فراتر از آن ، اداری یا نیمه اداری شده قواعد و مقررات اداریِ حکومتی ، دولتی و سازمانهای شبه دولتی تا حدود بسیار زیادی جای آداب و رسوم مردمی را گرفته اند ؛ گرچه این قواعد و مقررات نیز تا زمانی که مطالعه شده ، علمی ، برنامه ریزی شده و قانونی نشده باشند « رسم » و مورد مطالعه در انسان شناسی و مردم شناسی محسوب می شوند .
آماده سازی مساجد
تا قبل از انقلاب یکی از رسوم مربوط به ماه مبارک رمضان تکمیل و تعمیر مساجد و مهیٌا سازی آنها برای ماهی بود که شاید بیش از هر یازده ماه دیگر سال مورد استفاده قرار می گرفتند :
- ساختمان مسجد
- فرش و پرده و سجٌاده آقا ( و گاه تعدادی عبا برای مؤمنان ، و چادرنماز )
- بخاری و وسایل آبدارخانه و آفتابه ( و چه بسا جا کفشی )
- مُهر نو و بنابر این تمیز
- قرآن ، شصت پاره ، مفاتیح ، رحل و .... ( و گاه تعدادی تسبیح )
- و... که در این خصوص چند نفر از ماه یا شاید ماههای قبل بسیج می شدند و هنوز هم بسیج می شوند :
- امام جماعت مسجد
- متولی مسجد
- خادم مسجد ( قدیم مؤذن مسجد هم گاه به گاه )
- بابای مسجد ....

انسان شناسی ، مردم شناسی ایران ، رسوم رمضان ، تعمیر مساجد ، تهیٌه تجهیزات ، متولٌی ، خادم مسجد ، بابای مسجد

نظرات() 

آداب و رسوم ماه مبارک رمضان در تهران – رمضان در ایران (22) اطعام ، افطاری دادن

یکشنبه 5 مرداد 1393

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) | طبقه بندی:مراسم مذهبی، خوراكیها و تغذیه، 


اطعام مردم

اطعام در ماه « ضیافت الله » رمضان المبارک یکی از رسوم قدیمی است ؛ که هم اکنون به چند گروه اساسی تقسیم شده است :
- بردن غذائی افطاری به در خانه ها
- میهمانی یا افطاری دادن های خانگی و خانوادگی
- اطعام مؤ‍منان که متاسفانه در برخی از مقالات قدیمی آن را اطعام مساکین خوانده اند ؛ و به گمانم « اطعام هفت میلیون نفر در بقاع متبرکه » در رمضان سال جاری از این جمله است .
- اطعام مردم عادی به عنوان افطاری دادن ، که امسال افطاری دادن در بازار مشهد می تواند بدعتی جدید در این رسم باشد ؛ به علاوه افطاری های عمومی که در سراسر تهران در حسینیه ها ، فرهنگسراها و... داده می شد .
- اطعام هائی که رنگ خودنمائی و تحبیب ( سیاسی ؟ ) ، به بهانه ی ماه مبارک رمضان ، که ماه خلوص است .... ، را دارند ؛ و...
و آنچه باید مردم شناس توجه و روند آن را پیگیری کند این است که اطعام ها روز به روز از حالت خود جوش مردمی ، ( به خصوص توسط ثروتمندان و به صورت نوعی پرداخت مالیات ، در چهار چوب سیستم اقتصادی پدرسالارانه ی مذهبی ) ، به صورت سازمان یافته دولتی  ( و از بیت المال خود مردم ... ) در می آیند و رسومی ( شاید موجه تر ) قدیمی را با مشخصاتی جدید شکل و محتوا می بخشند . 

نظرات() 

آداب و رسوم ماه مبارک رمضان در تهران – رمضان در ایران (21) افطاری دادن مجلل

شنبه 4 مرداد 1393

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) | طبقه بندی:تاریخ.دین.روحانیت، مراسم مذهبی، خوراكیها و تغذیه، 



ازسالها قبل ازاین بسیاری از مردم شناسان در پی یافتن روشهای مردمنگاری آسان تر و صحیح تر ، در یافته بودند که مثلا" با بررسی فروشگاههای محدود یک روستا می توان متوجه تغییر الگوی مصرف مردم آن روستا طی این ماه شد . اینگونه روش هاروز بروز عملی تر شده کار مردمنگاران را آسانتر می کنند ؛ مثلا" در پاسخ به این سؤال که :
 آیا هنوزهم مردم تهران شب بیست و هفتم رمضان به نیت سر ابن ملجم کلٌه پاچه می خورند ؟ . نه تنها آمار کلٌه پاچه وجود دارد بلکه تالارهای پذیرائییی درتهران هستند که کلٌه پاچه را هم جزو منوی افطاری ماه رمضان خود اعلام میکنند ؛ سحری دادن در اینگونه تالار ها هنوز رسم نشده است و مردم نیز معتقدند که خوردن کلٌه پاچه در سحر سبب تشنگی زیاد روزه دار در روز پس از آن می شود و اکثرا" از خوردن آن اجتناب می کنند .
 اصولا" وجود افطاری درتالارهای مجلل تهران یک رسم جدید است باضافه ی اینکه منوی آنان می تواند معرف الگوی ( البته کامل وخاص ثروتمندتر ها ) افطاری های معمول و متداول مردم تهران باشد .

استفاده از تالار برای افطاری دادن

ابتدا لازم است که تالار حتما" رزرو شده باشد تا بانی مراسم افطاری مطوئن باشد که در شب مربوطه استفاده از آن به وی تعلق دارد .
برای بانی ، شرایط زیر یا برخی از آنها مطرح است :
موقعیت محلی تالار
گنجایش تالار
دکوراسیون و تمیزی
مدیریت و سابقه خدمت
دارا بودن سرویس افطاری در ماه مبارک رمضان
فیلمبردار و عکاس
مدٌاح
منوی افطاری در این ماه مبارک رمضان 1435 هجری قمری برابر با تیر - مرداد 1393 شمسی از اقلام زیر تشکیل شده است :
آب معدنی ، نوشابه ، دوغ
سوپ یا آش رشته
نان ( ترجیحا" سنگک خشخاشی )
پنیر و سبزی
خرما ( معمولا" مضافتی بم )
زولبیا بامیه ( گاه با گوشفیل )
کره و مربٌا
عسل
شله زرد
حلیم
کلٌه پاچه ( اگر سفارش شده باشد )
یک یا چند غذا از غذاهای متعارف مثل چلوکباب ها ، جوجه کباببیاستخوان ، زرشک پلو با مرغ ، باقلا پلو با مرغ یا با گوشت ، و...  


نظرات() 

مراسم ملاقه زنی رمضان در خراسان جنوبی ( قاشق زنی ، کمچه زنی ، دوست علی )

جمعه 3 مرداد 1393

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) | طبقه بندی:تاریخ.دین.روحانیت، مراسم مذهبی، 

عکس ، تزئینی است

مراسم ملاقه‌زنی رمضان در خراسان‌جنوبی
» ایسنا . سرویس: استان ها - خراسان جنوبی
چهارشنبه ۱ مرداد ۱۳۹۳ - ۱۳:۳۴
«کفچلزی» یکی از مراسمی است که در شب بیست و هفتم ماه مبارک رمضان در خراسان‌جنوبی انجام می‌شود.
... «ملاقه‌زنی» یا «کفچلزی» بدین صورت است که زنان و دختران هرکدام یا هر دو نفر با هم یک سبد یا قلبیری را که پارچه‌ای درون آن انداخته بودند را برداشته و در آن یک آئینه و یک شانه و یک سرمه‌دان و قرآن می‌گذاشتند و یک کفچلز «کفگیر» یا قاشق به دست دیگر گرفته و به در خانه‌هایی که از پیش در نظر گرفته‌اند می‌روند در حالی‌که صورت خود را چنان در چادر پنهان می‌کنند که دیده و شناخته نمی‌شوند.
به در هر خانه‌ای که می‌رسند با کفچلز چند بار با فواصل کوتاه به در خانه می‌کوبند و بدان وسیله حضور خود را اعلام می‌کنند.
بانوی خانه به دم در آمده سبد آنها را گرفته ابتدا شانه را بر می‌دارد و به موهای خود می‌کشد سپس سرمه‌دان را به دست گرفته و چشم‌هایش را با سرمه سیاه می‌کند آنگاه آئینه را برداشته و چهره‌ی خود را در آئینه نگاه می‌کند بعد آنها را با مبلغی پول داخل سبد می‌گذارد و به صاحبش می‌دهد.
البته هم‌اکنون سال‌هاست که علاوه‌بر پول چیزهایی نظیر آرد، خرما و ... نیز می‌گذارند، زن کفچلز با مبالغی که جمع می‌کرد پارچه‌ای گرفته و ظهر روز بیست وهفتم در مسجدی یا در خانه خود در فاصله میان نماز ظهر و عصر پوشاکی برای خود می‌برد و همان روز می‌دوزد و می پوشد و بر این باورند که تمام سال را به شادی می‌گذراند و از همه بلیات مصون است.
براساس این گزارش، مراسم آئینی ملاقه‌زنی «کفچلزی» به شماره 816 در تاریخ 4/11/91 به ثبت آثار ملی رسیده است.

**************************
شما : عکس تزئینی است . بین ملاقه زنها یا قاشق زنها در شهرهای مختلف ایران هرکسی می تواند باشد ؛ مثلا" خواستگار دخترتان که آمده است شاید به این ترفند وی را ببیند !

نظرات() 
  • تعداد کل صفحات : 25 
  • 1  
  • 2  
  • 3  
  • 4  
  • 5  
  • 6  
  • 7  
  • ...  

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران )

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :