Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran
هرگونه استفاده از نوشته های این وب بدون اجازه کتبی نویسنده اکیدا" ممنوع است
علیرضاآیت اللهی از1341 فولکلوریست،1345محقق دانشگاه تهران و همکار«فرهنگ مردم» ، 1351 نخستین کارشناس مردمشناسی دانشگاهها،1354 مدرس مردمشناسی دانشکاه ابوریحان و با تحصیلات دکتری مردم شناسی در فرانسه در 1365 ،استاد مردم شناسی دانشگاه شهید بهشتی بوده است

انسانشناسی و انسان اسلامی و ایرانی (3) Anthropology of iran

چهارشنبه 18 تیر 1393

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) | طبقه بندی:پزشكی سنٌتی، مراسم مذهبی، خوراكیها و تغذیه، 



علوم  عامٌه

فواید روزه گرفتن برای بدن انسان از نظر عموم مردم

آنچه که معلومات یا « علم عامٌه » خوانده می شود ، ممکن است تنها منشائی مردمی نداشته باشد و اکثرا" با پی جوئی هائی سیستماتیک ، ریشه چنان عقاید و علومی در کتابهای علمی قدیمی مثل نوشته های ابن سینا یا کتاب هائی مذهبی ئی از علمای بزرگ اسلام و ...یافت می شود . با این وجود آنچه که در رشته ای و در برهه زمان حاضر نزد عموم مردم شناخته شده است را علوم عامه می نامیم و ازجمله در ارتباط سلامت بدن انسان با روزه گرفتن یکماهه ی ماه مبارک رمضان فوایدی نزد عامه مردم بر شمرده می شود که از آنجمله اند :
1 - روزه بدن را به نخوردن و کم خوردن عادت می دهد ؛ تا مثلا" در زمان جنگ ، قحطی ، دور افتادن از آب و آبادی ، و... مقاوم تر باشد .
2 - روزه گرفتن بدن انسان را به تغییر ریتم ، و مثلا" شب بیداری به جای روز بیداری توانا می سازد .
3 - روزه گرفتن  سبب توجه همیشگی انسان مسلمان به سلامتی ( حفظ الصحه ) خود می شود .
4 - با روزه کرفتن بیماری های بالقوه انسان خودنمائی می کنند ، علائمشان هویدا می شوند ؛ و انسان با کشف آنها به پیشگیری شدٌت و ضعف و مزمن شدن و خطرناک شدنشان می پردازد : آزمایشی است در باره سلامتی بدن .
5 - روزه گرفتن ،زندگی جسمانی انسان ( چون خوراک ، رعایت بهداشت ، و... ) را دارای توازن و تعادلی می کند که انسان به آن عادت کرده منتفع می شود .
6 - روزه به برخی ازاعضاء بدن ، به خصوص اعضاء و جوارح گوارشی استراحتی می دهد که لازم دارند و برایشان مفید است .
7 - روزه سبب کاهش چاقی و ذخائر چربی اضافی می شود.
8 - روزه  از چربی خون و فشار خون می کاهد
9 - روزه چه از آنجا که سبب خواب می شود و چه غیراز آن به تقویت اعصاب کمک می کند .
10 - روزه در ماه مبارک رمضان با خوردن غذاهائی خاص و مستحبی چون خرما ، دارچین و...همراه است که کمبود های بدن را مرتفع می کنند ...

و اکثر قریب به اتفاق مردم در پایان رمضان خود را سبکبال تر و شاداب تر و حوش نفس ترحس می کنند که به اصطلاح عوام « انگار بدن انسان سرویس شده باشد » .
( ادامه دارد )
لطفا" حتی الامکان تصحیح و تکمیل فرمائید .


نظرات() 

آداب و رسوم ماه مبارک رمضان در تهران – رمضان در ایران (14) سرگرمی ها و تفریحات شبانه

یکشنبه 15 تیر 1393

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) | طبقه بندی:تفنن و سرگرمی، مراسم مذهبی، اقتصاد.بازرگانی.بیمه، 


می توان فرض کرد که اکثر قریب به اتفاق « رسم » های جهان توسط صاحبان قدرت به منظور ایجاد ، تحکیم و توسعه ی قدرت آنان به وجود آمده است و آگاهانه یا نا آگاهانه ادامه یافته است . این موضوع در قلمرو اقتصاد وضوح بیشتری دارد: بنگاهها و به طور کلی مراجع اقتصادی یک کالا یا یک خدمت را « مد » می کنند ؛ که در صورت مطلوبیت و مقبولیت عمومی این مد ادامه یافته به صورت رسم در می آید .


ایجاد ، تحکیم و توسعه یک تفریح و سرگرمی در ماه مبارک رمضان و به خصوص در لیالی آن هم می تواند در این حوزه نیز بررسی شود .

قبل از انقلاب اسلامی بسیاری از سینماهای تهران در این ماه مبارک تعطیل می کردند ؛ و در بقیه نیز  در سانس هایی محدود تر فیلم های متناسب تری با ماه مبارک رمضان نشان می دادند که در نتیجه با توجه به عادات تهرانیان آن روزها ، و به ویژه در مقابله با تلویزیون آن روزگار به رکود کشیده می شدند . در دهه 1380 و به خصوص در دهه 1390 ، تلویزیون با ارائه سریالهای رمضانی خود تهدیدی قوی تر و جدی تر برای سینماهای تهران به شمار می رفت ؛ به اضافه ی این که استفاده از برنامه های فارسی ماهواره ها عمومیت بسیار بیشتری می یافتند ...
هم اکنون رسم شده است که سینما ها بتوانند تا سحر ( ساعت 2 بامداد ) فعالیت کنند ؛ بلیط سینماها از زمان افطار به بعد به این عنوان که برای روزه گیران مؤمن تر است به نیم بها فروخته شود ؛ و به منظور به صرفه بودنِ کار ، فیلم های مشهور و پرفروش سابق را اکران کنند .
با این وجود فیلمی جدید توانسته است ظاهرا" به عنوان یک « پدیده » و بگمان ما در واقع یک « مد » تغیر در رفتار سینمائی رمضان ، روزانه در بیست و پنج سینمای تهران بیش از سی و هشت میلیون تومان فروش داشته باشد ؛ که بنا به همان گمان ، این امر می تواند نشان دهنده ی یک مٌد و یک تغییر و تحول در سرگرمی - سینمای رمضان در ایران باشد .

مردم شناس 1400 میبایست تحولات فرهنگ و رسوم را دریافته با بررسی آنها به قواعد و مقرراتِ این تحولات برسد تا خود بتواند به عنوان یک مطالعه گر فرهنگ و مردم شناس حقیقی به سیاستگذاری و برنامه ریزی تحول و توسعه فرهنگ مردم خود کمک کند .

نظرات() 

آداب و رسوم ماه مبارک رمضان در تهران – رمضان در ایران (9) سرگرمی های رمضانی

دوشنبه 9 تیر 1393

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) | طبقه بندی:مراسم مذهبی، تفنن و سرگرمی، 

حدود نیم قرن پیش در تهران ، که هنوز همه ی مردم رادیو نداشتند ، و شاید از هر ده خانوار ، نه خانوار از داشتن تلویزیون ، که آنهم فقط یک کانال و بنابر این یک برنامه داشت ، محروم بودند در سرگرمی های شبانه ماه مبارک رمضان :

مردم ، فعٌال بودند

به خارج از خانه می رفتند

و صبح روز دوم ماه مبارک رمضان که می شد « سرگذشت دیشب » یا دیروز نقل محفل همکاران و همکلاسان و زنان همسایه و..و..و... بود که غالبا" با آب و تاب برای یکدیگر تعریف می کردند ؛ و نسبت به آنچه که اتفاق افتاده بود و مشاهده کرده بودند نظر می دادند .

امٌا به نظر می رسد که پس از حدود نیم قرن ، در سال 1393 ، در خصوص سرگرمی های شب های ماه مبارک رمضان :

مردم ، در اکثریت خود ، منفعل اند

غالبا" در حانه به سر می برند

 و بیش از هر چیز « تلویزیون » مردم را از ایفای نقش های فعال و اجتماعی بازداشته و خانه نشین کرده است .

در چند ساله ی اخیر ساخت و تماشای « سریال های مناسبتی » جزئی اساسی در تفریحات سالم و سرگرمی پارسی زبانان منطقه خاور میانه شده است که البته بنظر می رسد سریال های ماه مبارک رمضان بسیار بیش از سریال های ایام نوروز ، تماشاگر داشته باشند و هدفمند تر عمل کنند .

سالهای آخرین دهه 1390 و سالهای نخستین دهه 1400 ش مثلا" کارمندان در ادارات از یکدیگر می پرسیدند که دیشب کدام سریال را دیدی ؟ از کدام شبکه ؟ بنظرت چطور بود ؟ و...

امٌا در رمضان سال 1393 شمسی مسابقات ورزشی چون لیگ جهانی والیبال و به خصوص جام جهانی فوتبال  ، و البته در شهر تهران، و نه احتمالا" در روستاها ، در جذب تماشاگر گوی سبقت را از سریال های رمضانی هم ربوده اند ؛ و حتی پیرزن ها به تماشای فوتبال پرداخته نظر کارشناسی ارائه می دهند .

مسابقه والیبال ایران - لهستان . اوٌل رمضان . 1393 شمسی

دررمضان 1393 ش شهر تهران ، خبری از قهوه خانه و نقل دراویش و ترنا بازی و امثالهم ، صرفنظر از آنکه آنها خود از ابداعات ایرانیان بوده اند یا از جوامع دیگر در ایران اشاعه یافته بوده اند ، نیست . « رسم » است که ده – دوازده هزارنفربه تماشای مسابقات ورزشی می روند و شاید بیش از پنج میلیون نفر به تماشای این مسابقات از تلویزیون بنشینند ؛ با وجود آنکه پخش سریالهای رمضانی نیز شروع شده است ...

مردم شناس ایرانی 1400 یک مردم شناس رسوم جهانی هم هست با این تاکید که در ایران و تهران چه نقشی بر عهده می گیرند و چه جایگاهی می یابند .

قهوه خانه ونقل و ترنا بازی به « تاریخ » پیوسته اند . آنچه که « رسم » و موضوع مردم شناسی است مثلا" همین فوتبال است که جزئی از ساختار فرهنگی ما شده و میبایست به نقش آن در پیشبر فرهنگ عمومی بسیار بیش از پیش توجه شود . 

نظرات() 

آداب و رسوم ماه مبارک رمضان در تهران – رمضان در ایران (5) رسم اهداء خون

چهارشنبه 4 تیر 1393

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) | طبقه بندی:پزشكی سنٌتی، مراسم مذهبی، 


رسم ، رسم است ؛ اگرچه فقط تعدادی معدود از عموم مردم از آن پیروی کنند ؛ و خود در آن فعال مایشاء نباشند . هر رسمی را که به خاطر ماه مبارک رمضان ، یا به بهانه ی آن ، یا به هرحال در ارتباط با آن به وجود آمده باشد را رسم رمضانی می دانیم .

یکی از این رسم ها فعالیت بیشتر و گاه با تعداد کارکنان بیشترِ پایگاههای انتقال خون در یکی – دو هفته قبل از ماه مبارک رمضان در نقاط پر ازدحام شهر و با این توجیه است که در ایام ماه مبارک رمضان انتقال خون به شب ها محدود می شود که آنهم افراد به ندرت در شرایط روزهای عادی زندگی خود هستند ؛ و کمتر فرصت اهداء خون را پیدا می کنند . پس چه بهتر که مؤمنان روزه گیر پیشاپیش به همیاری بیمارانی بشتابند که در ایام ماه مبارک رمضان به خون نیاز پیدا می کنند .

مردم نیز ، که بخشی واقعا" به منظور ثواب اخروی ، و سالم تر شدن خون خود و تقویت برای روزه گرفتن در ماه مبارک رمضان ، موقع را مناسب می بینند ، به اهداء خون می پردازند .

این رسم شاید از زمان جنگ تحمیلی در ایران به وجود آمده باشد .

نظرات() 

آداب و رسوم ماه مبارک رمضان در تهران – رمضان در ایران (2)

دوشنبه 2 تیر 1393

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) | طبقه بندی:اقتصاد.بازرگانی.بیمه، مراسم مذهبی، 


حدود نیم فرن قبل از این کاسب هائی باسوادتر و بافراست تر که به اصطلاح « دفتر حساب و کتاب » هم داشتند پایان هر ماه مبارک رمضان هم شبیه پایان ایٌام نوروز یا حتی اواخر شهریور و اوائل مهرماه ، مظنه می کردند که چه جنسی را چقدر فروخته اند تا مظنٌه میزان فروش برای سال آتی به دستشان بیاید و نقش بالا یا پائین بودن این میزان فروش و مبلغ سود حاصله را هم در نظر می گرفتند که برای زمان رونق بازار در سال آتی به همین مناسبت ها چه مقدار از فلان جنس ، مثلا" چای یا برنج یا روغن بیاورند ، از چه نوع ؟.

اگر جنسی خاص ماه مبارک رمضان بود ، مثل خرما یا زلوبیا ، رشته فرنگی و... بر سرقیمت آن با سایر اعضاء صنف و بیشتر درتماس با بزرگتر صنف به نوعی به توافق می رسیدند که البته در این قیمت گذاری غیررسمی که هیچکدام هم عملا" ملزم به رعایت آن نبودند ، قدرت خرید مردم و روحیه معیشتی یا به اصطلاح رفتار اقتصادی و الگوی مصرف آنها را هم در نظر می گرفتند .

بسیاری از مردم آن زمان ثروت و پول خودرا کاملا" پنهان می داشتند ؛ و در هرمورد خریدی عنوان می کردند که « پول نداریم ! » ، « آس و پاسیم » ، « نمی توانیم » ... و مسلما" برای آنچه که ضروری نمی دانستند ، حتی برای زلوبیا ، یا کمتر هزینه می کردند یا اصولا" هزینه نمی کردند .

امٌا به تدریج و با مردمی تر شدن اقتصاد و توزیع اجناس کوپنی توسط دولت بین مردم الگوی مصرف آنان عملا" اعتلاء یافت ...و به عنوان مثال شیر – کره و برنج نزد مردم مصرفی بسیار بیش از سابق پیدا کرد و بر آداب و رسوم غذائی مردم در ماه مبارک رمضان نیز تاثیر نهاد .

نظرات() 
  • تعداد کل صفحات : 25 
  • ...  
  • 2  
  • 3  
  • 4  
  • 5  
  • 6  
  • 7  
  • 8  
  • ...  

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران )

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو