Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran
هرگونه استفاده از نوشته های این وب بدون اجازه کتبی نویسنده اکیدا" ممنوع است
علیرضاآیت اللهی از1341 فولکلوریست،1345محقق دانشگاه تهران و همکار«فرهنگ مردم» ، 1351 نخستین کارشناس مردمشناسی دانشگاهها،1354 مدرس مردمشناسی دانشکاه ابوریحان و با تحصیلات دکتری مردم شناسی در فرانسه در 1365 ،استاد مردم شناسی دانشگاه شهید بهشتی بوده است

« رسم » های زیبا سازی جسمانی نزد ایرانیان (3)

پنجشنبه 3 مهر 1393

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) | طبقه بندی:پزشكی سنٌتی، 

عکس ، تزئینی است
ممکن است که عقاید و تدابیر زیبا شدن در ایران پنجاه - شصت سال پیش از این مسحره و حتی باصطلاح از خرافات بنظر برسد ؛ امٌا در هرحال وجود داشتند و وقتی آنها را زیر سؤال می بردیم جواب می شنیدیم که  :
- تا نباشد چیزکی ، مردم نگویند چیزها ؛ لابد برخی از این تدابیر نتیجه ای هم گرفته اند که حال « مردم می گویند » ( مردم معتقدند ) .
- سنگ مفت گنجشک مفت ؛ ضرری که ندارد ( چندان خرجی ندارد )
- علی الله ( توکلت علی الله )
این از فلسفه ی عامه در این حوزه بود . 
فقط مداومت می خواست و آنهم نزد برخی وجود داشت 
مثلا" معتقد بودند که « پیشانی بلند » نشانه ی بخت و اقبال بلند دارنده ی آن است ؛ زیبا هم هست ؛ و برخی ( البته به ندرت ) از کسانی که موهایشان تا داخل پیشانیشان بود ، یا پیشانیی مجموعا" کوتاه نسبت به دیگران داشتند موهایشان را مکررا" به طرف بالای سر شانه می زدند و آرایش می کردند ، تا دهه ی 1340 تِل می زدند ، یا با دوتا شانه ی توسری نگاه می داشتند ، در دهه ی 1350 که مدل موی دم اسبی هم ، البته فقط برای بانوان و به خصوص دختر خانم ها ،  مُد شده بود ، و... تا پیشانیشان بلند شود و می گفتند که مؤثر هم واقع می شود .
چند سالی است که در ایران گونه کاشتن هم مُد شده است . در آن زمان ها برای این که گونه ها را بیشتر جلوه بدهند سُرخاب زیاد به روی آنها می مالیدند و تشخیص سلیقه و روش آرایش شهری با آرایش روستائی احتمالا" در این بود که هرچه از شهرهای بزرگ تر به شهر های کوچک تر و روستاها نزدیک تر می شدیم میزان سرخاب روی گونه و کنتراست آن با سفیداب مالیده شده بر بقیه ی صورت ، بیشتر بود . اگرچه روستائیان بیشتر به منظور زیبائی از سرخاب استفاده می کردند ؛ امٌا نزد شهری ها سرخ بودن گونه ها دلیل بزرگ شدن فرد در رفاه و سلامتی اعیان ها  هم بود و شاید یک کمی اصطلاح « صورت خود را با سیلی سرخ نگهمیداریم » با این موضوع بی ارتباط نباشد .
امٌا بسیار بیش از آنکه به زیبائی گونه توجه داشته باشند به زیبائی لُپ توجه می کردند که هرچه بزرگتر بود زیباتر بود و صاحبش را « شاه صورت » تر می کرد و هرچه کوچکتر بود صاحبش « گدا صورت » تر می شد . بچٌه ای که لپ داشت به خصوص احتمال این هم بود که « چالِ لپ » ، که به زیبائی صورت می افزود ، هم داشته باشد ؛ و معتقد بودند که نوزاد اگر چال لپ نداشته باشد هم می توان به سادگی برایش درست کرد ؛ به این ترتیب که به محض به دنیا آمدن بچٌه با ناخن انگشت سبابه از یک طرف و ناخن انگشت شست از طرف دیگر در لپ های وی فرو می بردند ؛ و شاید بعد ها تا یکی - دو سالگی بارها این عمل را تکرار می کردند و بعضی قسم می خوردند که حتما" این تدبیر م‍ؤ‍ثر واقع می شود .
برخی ( البته بسیار به ندرت ) سعی به ایجاد چال زنخدان ( چانه ) برای پسران هم می کرده اند .
... و امٌا بینی :   

نظرات() 

« رسم » های زیبا سازی جسمانی نزد ایرانیان (2)

چهارشنبه 2 مهر 1393

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) | طبقه بندی:پزشكی سنٌتی، 


شاید مهم ترین عضوی از بدن که در زیبائی صورت برای ایرانیان مهم بوده است و هنوز هم هست ، چشم و ابرو باشد .
البته زیبائی تمام صورت مطرح بود، و در این خصوص اصطلاحاتی هم وجود داشته است و وجود دارد مثل :
گدا صورت - شاه صورت
خوش نقش - ریز نقش - خوش سیما - خوش چهره - و...
امٌا محل تمرکز زیبائی صورت هنوز هم بر چشم و ابرو است . از بین ابرو ها ابروی طاقی یا کمانی را بیش از همه می پسندیدند . برای سایرانواع  ابرو هم اسم داشتند : ابرو تو چشی ( چشمی ) ، ابرو پاچه گاوی - ابرو دم موشی - ابرو آقا محمدخانی - ابرو کچل - و البته ابروهای پیوسته که در زمان قاجاریان و یکی - دو دهه پس از آن مطلوب ایرانیان بوده است .
می گفتند که برای پر پشت شدن ابروها بعضی ، و البته به ندرت ، گاه آنها را می تراشیده اند ؛ حتی یکی از زنان کارگر حمام در تهران ادعا می کرد که زنان تهرانی زمان قاجاریان برای پر پشت شدن و پیوسته شدن ابروهایشان گاه آنها را نوره می کشیده اند ! امٌا آنچه که تقریبا" نزد همه ی زنان قبل از دهه 1340 متداول بود وسمه یا سرمه کشیدن بر ابروان ، و نیز مژه ها و اطراف چشم ، بود . مداد ابرو را فکر می کنم از اوایل دهه 1340 در تهران ، و پس از آن به تدریج در شهرستانها متداول شده با شد .
امٌا مهمترین عضو صورت از نظر زیبائی چشم ها بودند که تقریبا" همه چشمان نسبتا" درشت و سیاه را می پسندیدند . تا دهه 1340چشمان روشن ، که در قدیم زاغ می گفتند ، نه تنها مطلوب نبودند ، حتی چشمان سبز ، بلکه گاه نقص شمرده می شدند و تا حدٌ دشنام هم می رسیدند که می گفتند « فلانی ِ زاغ » ! .
همین امر سبب شده بود که برخی در صدد برآیند که چشمان روشن نوزاد خود را تیره کنند و به این منظور نه تنها پیاپی به چشمان نوزاد سرمه می کشیده اند بلکه سرمه را به شقیقه های وی  هم می مالیده اند . این که برخی در زمان حاملگی سرمه می خورده اند را باور نداریم ( سرمه ، سنگ است ) امٌا خوردن کلٌه آهو در آن زمان برای زیبائی چشمان نوزاد ، و به طور کلٌی زیبائی نوزاد آتی را میپذیریم ؛ همانطور که می دانیم برخی برای زیبائی صورت نوزاد آینده شان سیب یا به خصوص به می خورده اند ؛ و به زیبا رویان نگاه می کرده اند ، و...

   

نظرات() 

تقویت قلب در طب سنٌتی ایران ( و جهان )

شنبه 8 شهریور 1393

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) | طبقه بندی:پزشكی سنٌتی، خوراكیها و تغذیه، 



مریضی که از عشق تب می کند
علاجش دو عنٌاب لب می کند

خواستم مطلب طبٌ سنٌتی را از فارس نیوز امروز در این پست نقل کنم که به یاد این شعر افتادم  . چند عنصر اساسی را در طبٌ سنٌتی ایرانی 50 - 60 سال پیش از سوی طبیب ها ( که فارغ التحصیل دانشکده پزشکی نبودند ) به یاد می آورم :
- تغییر فضا و تغییر روحیه یا تمدد اعصاب
- تغییرمحل و به مسافرت رفتن
 - استفاده ازگیاهان داروئی و عموما" خوردنی های درمانگر 
- و...
که مردم عامی بیشتربه این بخش سوٌم می پرداختند ؛

 و امٌا آن مطلب در باره تقویت قلب :

می گویند « از نظر طب سنتی برای تقویت قلب و عروق آن،مخلوط سیر و لیمو توصیه می شود چرا که تصفیه کننده عروق خونی، جلوگیری از انسداد عروق و پیشگیری از وقوع سکته قلبی است و باید روزانه مصرف شود.

مصرف ماهی و جوجه مرغ برای سلامت قلب توصیه می شوند همچنین مصرف سبزی‌هایی مانند نعنا، ریحان و گشنیز در رژیم غذایی روزانه باعث تقویت قلب می‌شوند.

این متخصص طب سنتی گفت: ویتامین E به اکسیژن رسانی قلب و سایر عضلات بدن کمک می‌کند و سیستم دفاعی بدن را تقویت می‌کند. همچنین گل گاوزبان نیز برای درمان تپش قلب با منشأ عصبی توصیه می‌شود.

میوه‌های سیب، گلابی، به، انار، لیمو، نارنج، بالنگ، تمبر هندی و آناناس، علاوه بر دارا بودن ویتامین‌ها، املاح و آنتی‌اکسیدان‌ برای تقویت و سلامتی قلب مفید است. اگر سیب با گلاب مصرف شود، کمک زیادی به تقویت قلب می‌کند و از طرفی باعث کاهش چربی بد خون یا همان LDL می‌شود.

مصرف و استنشاق گلاب برای قلب مفید است و پرهیز از عصبانیت و استرس برای حفظ آرامش و سلامت قلب توصیه می شود. »

نظرات() 

انسانشناسی و انسان اسلامی و ایرانی (3) Anthropology of iran

چهارشنبه 18 تیر 1393

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) | طبقه بندی:پزشكی سنٌتی، مراسم مذهبی، خوراكیها و تغذیه، 



علوم  عامٌه

فواید روزه گرفتن برای بدن انسان از نظر عموم مردم

آنچه که معلومات یا « علم عامٌه » خوانده می شود ، ممکن است تنها منشائی مردمی نداشته باشد و اکثرا" با پی جوئی هائی سیستماتیک ، ریشه چنان عقاید و علومی در کتابهای علمی قدیمی مثل نوشته های ابن سینا یا کتاب هائی مذهبی ئی از علمای بزرگ اسلام و ...یافت می شود . با این وجود آنچه که در رشته ای و در برهه زمان حاضر نزد عموم مردم شناخته شده است را علوم عامه می نامیم و ازجمله در ارتباط سلامت بدن انسان با روزه گرفتن یکماهه ی ماه مبارک رمضان فوایدی نزد عامه مردم بر شمرده می شود که از آنجمله اند :
1 - روزه بدن را به نخوردن و کم خوردن عادت می دهد ؛ تا مثلا" در زمان جنگ ، قحطی ، دور افتادن از آب و آبادی ، و... مقاوم تر باشد .
2 - روزه گرفتن بدن انسان را به تغییر ریتم ، و مثلا" شب بیداری به جای روز بیداری توانا می سازد .
3 - روزه گرفتن  سبب توجه همیشگی انسان مسلمان به سلامتی ( حفظ الصحه ) خود می شود .
4 - با روزه کرفتن بیماری های بالقوه انسان خودنمائی می کنند ، علائمشان هویدا می شوند ؛ و انسان با کشف آنها به پیشگیری شدٌت و ضعف و مزمن شدن و خطرناک شدنشان می پردازد : آزمایشی است در باره سلامتی بدن .
5 - روزه گرفتن ،زندگی جسمانی انسان ( چون خوراک ، رعایت بهداشت ، و... ) را دارای توازن و تعادلی می کند که انسان به آن عادت کرده منتفع می شود .
6 - روزه به برخی ازاعضاء بدن ، به خصوص اعضاء و جوارح گوارشی استراحتی می دهد که لازم دارند و برایشان مفید است .
7 - روزه سبب کاهش چاقی و ذخائر چربی اضافی می شود.
8 - روزه  از چربی خون و فشار خون می کاهد
9 - روزه چه از آنجا که سبب خواب می شود و چه غیراز آن به تقویت اعصاب کمک می کند .
10 - روزه در ماه مبارک رمضان با خوردن غذاهائی خاص و مستحبی چون خرما ، دارچین و...همراه است که کمبود های بدن را مرتفع می کنند ...

و اکثر قریب به اتفاق مردم در پایان رمضان خود را سبکبال تر و شاداب تر و حوش نفس ترحس می کنند که به اصطلاح عوام « انگار بدن انسان سرویس شده باشد » .
( ادامه دارد )
لطفا" حتی الامکان تصحیح و تکمیل فرمائید .


نظرات() 

آداب و رسوم ماه مبارک رمضان در تهران – رمضان در ایران (5) رسم اهداء خون

چهارشنبه 4 تیر 1393

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) | طبقه بندی:پزشكی سنٌتی، مراسم مذهبی، 


رسم ، رسم است ؛ اگرچه فقط تعدادی معدود از عموم مردم از آن پیروی کنند ؛ و خود در آن فعال مایشاء نباشند . هر رسمی را که به خاطر ماه مبارک رمضان ، یا به بهانه ی آن ، یا به هرحال در ارتباط با آن به وجود آمده باشد را رسم رمضانی می دانیم .

یکی از این رسم ها فعالیت بیشتر و گاه با تعداد کارکنان بیشترِ پایگاههای انتقال خون در یکی – دو هفته قبل از ماه مبارک رمضان در نقاط پر ازدحام شهر و با این توجیه است که در ایام ماه مبارک رمضان انتقال خون به شب ها محدود می شود که آنهم افراد به ندرت در شرایط روزهای عادی زندگی خود هستند ؛ و کمتر فرصت اهداء خون را پیدا می کنند . پس چه بهتر که مؤمنان روزه گیر پیشاپیش به همیاری بیمارانی بشتابند که در ایام ماه مبارک رمضان به خون نیاز پیدا می کنند .

مردم نیز ، که بخشی واقعا" به منظور ثواب اخروی ، و سالم تر شدن خون خود و تقویت برای روزه گرفتن در ماه مبارک رمضان ، موقع را مناسب می بینند ، به اهداء خون می پردازند .

این رسم شاید از زمان جنگ تحمیلی در ایران به وجود آمده باشد .

نظرات() 
  • تعداد کل صفحات : 11 
  • 1  
  • 2  
  • 3  
  • 4  
  • 5  
  • 6  
  • 7  
  • ...  

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران )

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :