تبلیغات
Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran - مطالب ابر اعتقادات عامٌه
Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran
هرگونه استفاده از نوشته های این وب بدون اجازه کتبی نویسنده اکیدا" ممنوع است
علیرضاآیت اللهی از1341 فولکلوریست،1345محقق دانشگاه تهران و همکار«فرهنگ مردم» ، 1351 نخستین کارشناس مردمشناسی دانشگاهها،1354 مدرس مردمشناسی دانشکاه ابوریحان و با تحصیلات دکتری مردم شناسی در فرانسه در 1365 ،استاد مردم شناسی دانشگاه شهید بهشتی بوده است

نخستین مساعی ، و نخستین کتابهای چاپ شده مرتبط ( منابع ) مردم شناسی در ایران

شنبه 4 آذر 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 

تاریخ مردم شناسی در ایران (5)


نخستین مساعی ، و نخستین کتابهای چاپ شده مرتبط 

( منابع ) مردم شناسی در ایران

 

در دهه 1330 شاهد بنیانگذاری مراکزی در اصولا" در فولکلور یا فرهنگ عامه شدیم که شاید نخستین آن برنامه ی « قصٌه ظهر جمعه » از فضل الله صبحی مهتدی بود (1) که به تدریج تبدیل به « مرکز فرهنگ مردم » در سازمان رادیو تلویزیون از سوی طرفداران صادق هدایت و همسر شاه معدوم گردید ؛ و بخصوص « اداره کلٌ فرهنگ عامٌه » در وزارت فرهنگ و هنر آن زمان با همکاری تحصیلکردگان رشته های همجوار مردم شناسی ، باستانشناسی و ادبیات چون دکتر صادق کیا ؛ و در اینجا تحت حمایت غیر مستقیم یکی از خواهران شاه و همسر وزیر وقت فرهنگ و هنر .

یحیی ذکاء . گویش کرینگان . 1323 ؟.

اداره موسیقی . ترانه های ساحل مازندران . 1323 .

لطف الله مبشری . آهنگهای محلٌی . 1323 . و 1338 .

اوژن فلاندن . سفر نامه اوژن فلاندن به ایران . 1324 .

احمد افشار شیرازی و ده نویسنده دیگر . جشن سده . 1324 .

محمد بهمن بهمن بیگی . عرف و عادت در عشایر فارس . 1324 .

صبحی فضل الله مهتدی

صبحی فضل الله مهتدی . افسانه های بوعلی سینا.

دکتر فووریه . سه سال در دربار ایران . 1326 .

صبحی فضل الله مهتدی . افسانه ها . 1338 ؟ .

صبحی فضل الله مهتدی . افسانه ها . جلد دوٌم . 1325

محمد کیوان پور مکری . نامهای پرندگان در لهجه های کردی . 1326 .

امیر قلی امینی

امیر قلی امینی . فرهنگ عوام یا تفسیر امثال و اصطلاحات زبان فارسی

امیر قلی امینی . سی افسانه از افسانه های محلی اصفهان

فروغ نیا . طباخی گیلان

مهدی بهرامی . صنایع ایران . 1327 .

روبیک گریگوریان . ترانه های روستائی ایران . 1327 .

ناصر محسنی . جغرافیای طبیعی ، اقتصادی ، تاریخی و سیاسی کردستان . 1327 .

حسینعلی ممتحن . تحقیق در احوال و مذاهب و رسوم صابیان عراق و خوزستان . 337 .

دکتر محمد مکری . گورانی یا ترانه های کردی . 1329

محمود دانشور . دیدنیها و شنیدنیهای ایران . 1329 .

احمد علی کهزاد . افغانستان و ایران . 1330 .

یوسف رحمتی . فرهنگ عامیانه . 1330 .

دکتر صادق کیا

دکتر صادق کیا . واژه نامه گرگانی . 1330 .

(1)   نویسنده حاضر از پانزده سالگی با آن  برنامه همکاریی باصطلاح افتخاری داشت .

نظرات() 

جنٌ و بسم الله (4) ؛ محل هائی که بیشتر در آنجا جن یافت می شود

جمعه 15 شهریور 1392

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |


اعتقادات مردم را نمی توان به عنوان « خرافات » نا دیده گرفت ، مورد بی اعتنائی قرار داد ، و آنها را به خود واگذارکرد تا به اصطلاح در « جهل مرکب » بمانند ، غوطه ورشوند و دست و پا بزنند . در امر اصلاح و توسعه ی جامعه نگاه به « واقعیت » های موجود در جامعه ، و شناخت حتی الامکان علمی آنها ، یک ضرورت است . دنیای علم سالها است که بیماران جسمانی و بیماران روانی را به سوی پزشک و روانپزشک رهنمود می شود ؛ و دنیای جهل و خرافه گرائی به سوی رمٌال و ... جن گیر ! . فاجعه در آنجا است که کلامی از دین و مذهب عموم مردم تحریف می شود و به صورت هزاران کلام و مقوله و مقاله و کتاب خرافات در می آید ؛ و عوام عقب مانده را به عقب ماندگی بیش و بیشتر سوق می دهد . اعتقادات غلط ، یا خرافات ، یک درد اجتماعی است که درمان می طلبد، و درمان نیز مبتنی بر تشخیص و « شناخت » تمام زوایا و جوانب این امر است .

جنٌ کجاست ؟

جنٌ در همه جا به اصطلاح « حیٌ و حاضر » است . هرجا که شما از جن گفتگو کنید ، به سرعت ، بی سر و صدا ، و غالبا" بدون آنکه خود را به شما نشان دهد در همان جا حاضر می شود . مثال شده است که می گویند فلانی « ناگهان مثل جن بالای سر آدم حاضر می شود » . با این وجود مسکن و مآوای جن در هرجا نیست و اصولا" عوام دهه 1340 شهر یزد جایگاه موجودات را به سه قسمت تقسیم می کردند :
1 - فرشتگان الهی در آسمان (1)
2 - انسان و حیوانات معمولی روی زمین
3 - جنٌ مشابه انسان و حیوان « زیرِ زمین » ؛ چون اجنٌه در این تقسیمبندی فقط شامل جن هائی که مشابه انسان هستند نمی شود ، بلکه اجنٌه هم بین خود به انسان و حیوان ، به خصوص حیواناتی شریر و گزنده چون مار و عقرب ، تقسیم می شوند .


این زیرِ زمین نیز به صورتی طبقاتی است؛ و از هرجا که از سطح زمین پائین تر باشد شروع می شود ؛ منتهی این سطح پائین تر قاعدتا" باید مرطوب تر هم باشد ، نسبتا" یا به تمامی ، تاریک تر هم باشد ؛ و...
این است که در شهر یزد (2) و در دهه 1340 ، وجود جنٌ را در چنین جاهائی بیشتر محتمل می دانستند :
- حمٌام ها ( و حتی برخی معتقد بودند که حمٌام ، اختراع اجنٌه است ، و هر حمٌامی در ملکیٌت اجنٌه می باشد ) .
- پَستو ها و انباری های تاریک
- آب انبارها ، به خصوص برخی از آنها 
- جوب ها ؛ مثل جوب امامزاده جعفر (ع) جوب حاجی بابی ، و...
- قبرستان ها ( به خصوص هرچه دور افتاده تر بودند ؛ مثلا" گفته می شد که « قبرستان سیٌد صحرا » جن دارد ؛ امٌا « قبرستان جوب هر هر » و « قبرستان امامزاده جعفر » جن ندارند ) .
- ویرانه ها
بیابان های برهوت
- حتی برخی از خانه ها که در این مورد خانه ای در قرب میدان حسن آباد تهران به جن داشتن شهره بود .
- « زیرزمین ( سرداب ) » ها ، به خصوص زیر زمین هائی که بارها در آنجا چیزهائی مفقود شده بودند و بعدا" پیدا شده بودند ( که می گفتند موقع مفقود بودن جیٌ روی آنها دست گذاشته بوده است ) یا دیگر پیدا نشده بودند . (3) .


(1) فراموش نکنیم که در اینجا از عقاید عامٌه و به اصطلاح خرافات می نویسیم و به هیچ وجه تمایل به وارد شدن در حوزه های دینی و فلسفی ، که در تخصص ما نیستند نداریم ، امٌا به نظر می رسد که چنین عقایدی در یزد بیشتر ریشه در اعتقادات قبل از اسلام در ایران زمین داشته باشند ...
(2) به نظر ما اعتقادات خرافی نسبت به جن ها در شهرهای کوچک بیش از شهرهای یزرگ و کمتر از روستاهای بزرگ بود و در روستاها نیز هرچه روستا کوچک تر و دور افتاده تر بود چنین اعتقاداتی بیشتر رواج داشت .
(3) با درود به روان پاک دکتر محمود روح الامینی که از کاربرد اصطلاح « خرافات » بیزار بود ... 

نظرات() 

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران )

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :