Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran
هرگونه استفاده از نوشته های این وب بدون اجازه کتبی نویسنده اکیدا" ممنوع است
علیرضاآیت اللهی از1341 فولکلوریست،1345محقق دانشگاه تهران و همکار«فرهنگ مردم» ، 1351 نخستین کارشناس مردمشناسی دانشگاهها،1354 مدرس مردمشناسی دانشکاه ابوریحان و با تحصیلات دکتری مردم شناسی در فرانسه در 1365 ،استاد مردم شناسی دانشگاه شهید بهشتی بوده است

مبانی مردم شناسی در طول تاریخ اسلام و ایران . جغرافیا ( 1 )

سه شنبه 24 بهمن 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

مبانی مردم شناسی در طول تاریخ اسلام و ایران . جغرافیا ( 1 )

رشته مردم شناسی بنظر می رسد بسیار قبل از این که رشته ای غربی باشد در بطن فرهنگ اسلامی و ایرانی ، بخصوص مطالعاتی در جغرافیا – تاریخ – سفرنامه ها – خاطرات و از این قبیل ، که غالبا" خود تفکی ناپذیرند وجود داشته است .

جغرافیا

شباهت زیاد « مردم شناسی » با « جغرافیای انسانی » تا آنجاست که در رده بندی های علمی و از آنجمله رده بندی کتابها و مقالات ؛ این دو را در کنار یکدیگر قرار داده اند . توصیف زندگی انسان ، و مردم یک محل ، نقطه اساسی مشترک این دو راشته است ؛ با این تفاوت که در مردم شناسی علاوه بر مطالعه روابط انسان با محیط جغرافیائی یا سرزمین وی ، بر روابط بین افراد با یکدیگر تاکید بیشتری می شود ؛ و بخصوص به تفاوت این روابط با روابط مردمانِ اقوام دیگر یا محل های دیگر یا در واقع خصوصیت یا خصوصیات یک مردم بالاترین توجٌه را دارند ؛ و از آنجا که قاعدتا" تفاوتهای زندگی دیگران بنظرشان عجیب و غریب و از این رو قابل توجٌه میآمده است کتابهائی تحت عناوین « عجایب البلدان » و... مینگاشته اند .

به این ترتیب بدون توجٌه به روشهای باصطلاح علمیِ مطالعاتی مردم شناسی ، که در قرون اخیر توسط غربیان ابداع و مطرح شده است ، مردم شناسی در شرق ، و از آنجمله در ایران ، و سایر کشورهای اسلامی ، از چندین قرن پیش از این وجود داشته است که مثال بارز آن نوشته های احمد الیعقوبی ، جغرافیدان شیعه ی متولد بغداد در قریب به 1150 سال قبل از عصر ما است ؛ همچنانکه محمد مقدسی ، زاده بیت المقدس ، را میتوان بزرگترین مردم شناس هزارسال قبل از این ذکر کرد .

جغرافیدانان – جهانگردان – مردم شناسان ....

خوارزمی ، محمد بن موسی . صورت الارض ( در اسامی شهرها امٌا مجموعا" در جغرافیای طبیعی است ) .

ابو حنیفه دینوری ( 222 – 282 ه . ق ) . کتاب البلدان . کتاب التاریخ . و...

احمد الیعقوبی ( متوفی 284 ه . ق ) ( ساکن ارمنستان و خراسان ) . البلدان . ( در جغرافیای انسانی ؛ 

و موضوعاتی که امروز مطالب مردم شناسی را تشکیل می دهند ) ؛ و نیز تاریخ .

سلیمان تاجر . جهانگردی که در حدود 850 میلادی سفرنامه اش را تالیف کرد .

ابن خرداد به ، ابوالقاسم ( 211 – حدود 300 ه. ق ) . المسالک والممالک . ...

ابن رسته ، احمد ( متوفی بعد از 290 ه . ق )

ابن فضلان ( سده های سوٌم و چهارم ) . سفرنامه ابن فضلان .

ابو زید بلخی ( زنده در 322 ه . ق ) . صور الاقالیم ( نقشه های جغرافیائی ) . التاریخ .

ابو محمد هَمدانی (280 – 336 ه . ق ) . جغرافیای عربستان . تاریخ ، جغرافیا ، باستانشناسی 

و بخصوص عقاید علمی در یمن ) .

علی بن حسین مسعودی ( 283 – 345 ه . ق ) . دانشمند و جهانگرد مشهور با آثار تاریخی و جغرافیائی که از بلاد فارس نیز دیدن کرده است .

محمد الفارسی ؛ اصطخری ( متوفی 336 ه . خ ) . صور الاقالیم . مسالک و ممالک .

ابوالمؤید بلخی ( قرن چهارم ه . ق ) . عجایب البلدان . بسیاری از مطالب آن در تاریخ سیستان آمده است .

خشخاش ابن سعید بن اسود . جهانگرد و جغرافیدان .

ابن حوقل ( قرن چهارم هجری ) سفرنامه نویس و جغرافیا دان .

ابن فقیه همدانی ( 290 – 330 یا 340 ه . ق ) . اخبار البلدان .

محمد مقدسی ( قرن چهارم ه . ق ) . احسن التقاسیم فی معرفت الاقالیم ( نه تنها در باره جغرافیای طبیعی ؛

 بلکه بخصوص در باره جغرافیای انسانی و روابط مردم در امور اقتصادی – اجتماعی – فرهنگی نگاشته 

است . وی واقعا" بنا به عصر خود یک مردم شناس بزرگ محسوب می شود ) .

محمد جیهانی ( حدود 893 تا 907 م ) . المسالک والممالک

نظرات() 

تاریخ مردم شناسی در ایران (4) نخستین مساعی ، و نخستین کتابهای چاپ شده مرتبط ( منابع ) مردم شناسی در ایران

چهارشنبه 1 آذر 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

تاریخ مردم شناسی در ایران (4)


نخستین مساعی ، و نخستین کتابهای چاپ شده مرتبط 


( منابع ) مردم شناسی در ایران


در بررسی نوشته های مردمشناختی فارسی در دهه های 1310 و 1320 باید توجٌه داشت که :

-      مدرنیسم سبب حضور تحصیلکردگان غربی در صحنه و طبیعتا" استفاده ی آنان از روشهای غربی شده بود

-      ناسیونالیسم حاکم بر توجٌه نویسندگان به « سرزمین » ایران افزوده بود که نگارش آن بیشتر در حوزه جغرافیا ، به ویژه جغرافیای انسانی صورت می گرفت ، و شباهت جغرافیای انسانی و مردم شناسی به حدٌی است که در رده بندی کتابخانه ای این دو در جوار یکدیگر قرار می گیرند .

-      با این وجود مردم توصیف شده در آثار  براون ، سایکس ، کیهان و ... اکثرا" همان مردم با خصوصیات زمان حکومت قاجاریان هستند .

اد



وووجود آثار امثال براون و ژنرال سایکس که با نگاه بیرونی به بررسی پرداخته اند کاملا" یک غنیمت است

-      اقبال پژوهشگران بیشتر به جغرافیا ، و ادبیات شفاهی چون گویش ها ، و موسیقی بوده است

از آنجمله اند :

مسعود کیهان . جغرافیای مفصل ایران . 1311 .

بدر الملوک بامداد . طباخی . 1312

کوهی کرمانی . چهارده افسانه از افسانه های روستائی ایران . 1314 .

عباس شوقی . دشت گرگان . 1314

ادوارد براون . یک سال در میان ایرانیان

سایکس . هشت سال در ایران . 1315 .

تقی بهرامی . فرهنگ روستائی  یا دائره المعارف فلاحتی . 1316 .

صادق کیا . واژه نامه طبری . 1316 .

بهمن کریمی . جغرافیای مفصل تاریخی غرب ایران . 1316 .

دکتر ج کریستی ویلسن . تاریخ صنایع ایران . 1317 .

م . مقدم . گویشهای وفس و آشتیان و تفرش . 1318 .

دکتر بر افروخته . تاریخ سواری و سوارکاری در ایران . 1320 .

حاج میرزا محمد حسین قریب . ساز و آهنگ باستان ، یا تاریخ موسیقی . 1320 .

نظرات() 

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران )

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :