Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran
هرگونه استفاده از نوشته های این وب بدون اجازه کتبی نویسنده اکیدا" ممنوع است
علیرضاآیت اللهی از1341 فولکلوریست،1345محقق دانشگاه تهران و همکار«فرهنگ مردم» ، 1351 نخستین کارشناس مردمشناسی دانشگاهها،1354 مدرس مردمشناسی دانشکاه ابوریحان و با تحصیلات دکتری مردم شناسی در فرانسه در 1365 ،استاد مردم شناسی دانشگاه شهید بهشتی بوده است

سنبله بیدمشک چون هدیه سال نو

شنبه 18 فروردین 1397

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

هدیه ، یا باصطلاح امروز کادو ابزاری فرهنگی در روابط اجتماعی شاید تمام مردمان جهان است ؛ که بنا به خصلت های متفاوت خود ( که از سر آبها گذشته باشد ... ) تحفه ، ( که از کوچکتر به بزرگتر باشد ... ) پیشکش ، و ... نام می گیرد و در هرمورد فلسفه و فونکسیونی دارد که شاید در حوزه سمبولیسم هم قابل مطالعه باشد .

شصت سال قبل از این ، در دهه 1340 ، وضع اقتصادی ایران ، پس از کودتای انگلیسی – آمریکائی ، تصفیه بسیاری از مدیران لایق ، دودستگی بین مردم و بخصوص خشکسالی ها ، بحرانی شده ، و معیشت مردم به واقع کلمه اسفناک بود .

در یزد که عمده مالکی وجود نداشت ؛ و خرده مالکان خود نیز دچار تنگی رزق و روزی شده بودند وضع روستائیان چنان اسفناک شده بود که برسردادنِ پسر و دختر خود درشهر به نوکری و کلفتی به خانواده ائی که خود شاید از نظر بنیه مالی و درآمدی حتی متوسط هم محسوب نمی شدند مسابقه ای اعلام نشده داشتند ؛ از جمله شاید به این دلیل که « در روز مبادا » شاید این خانواده از گرسنگی نجاتشان دهد ، و در هرمورد از آن استفاده کنند ، و قوت لایموتی گیر بیاورند . از جمله ، در هر مورد مقتضی ، پیشکشی به خانواده مرتبط شهری می دادند که در ایٌام عید نوروز و نیمه نخست فروردین می توانست گل بید مشک باشد ؛ به این ترتیب که :

سرپرست خانواده روستائی ، که در آنجا بیدمشک حاصل ی شد ، و در آن موقع که هنوز به حالت استفاده در عرقگیری در نیامده بود ، تعدادی از شاخه های بیدمشک ، بصورت سنبله ، را در پارچه ای پیچیده به می برد و در آنجا و نزد خانواده شهری از پارچه در آورده چون یک دسته گل تقدیم می کرد :

سنبله بیدمشک چون هدیه نوروزی

در آن زمان هنوز همچنان که بادام و پس از آن آلوچه و زردآلو ، آلبالو و ... شکوفه داده بودند و برگ در نیاورده بودند بید هم گل داده بود و هنوز به ندرت برگی داشت که چون « سبزه » برسر سفره هفت سین قرار گیرد .

مردم گل های بید یا باصطلاح بیدمشک را برای معطر کردن هرچیز و از آنجمله اتاق پذیرائی و اتاق نشیمن استفاده می کردند ؛ گاه یک یا چند گل از آن را در جیب بالای کت خود می نهادند و از جمله لای قران بخاطر معطر سازی قرآن کریم .... که خود برسر سفره هفت سین هم قرار می گرفت و آن را معطر می ساخت .

هنوز هم تا حدودی هدیه دادن بید مشک در ایٌام نخست سال نو و بخصوص استفاده از آن مرسوم است .

 

آن روزها وضع اقتصادی مردم به حدٌی بد بود که مثلا" در عیادت یک بیمار چون به تازگی رسم شده بود که هدیه ای با خود ببرند یک به با خود می بردند ، یا حتی یک دستنبو یا کدوی گرک ؛ و...

نظرات() 

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران )

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :