Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran
هرگونه استفاده از نوشته های این وب بدون اجازه کتبی نویسنده اکیدا" ممنوع است
علیرضاآیت اللهی از1341 فولکلوریست،1345محقق دانشگاه تهران و همکار«فرهنگ مردم» ، 1351 نخستین کارشناس مردمشناسی دانشگاهها،1354 مدرس مردمشناسی دانشکاه ابوریحان و با تحصیلات دکتری مردم شناسی در فرانسه در 1365 ،استاد مردم شناسی دانشگاه شهید بهشتی بوده است

مبانی مطالعاتی مرتبط با مردم شناسی در عصر قاجاریان – 3 و پهلوی - 1

شنبه 21 بهمن 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 

مبانی مطالعاتی مرتبط با مردم شناسی در عصر قاجاریان – 3 و پهلوی - 1

وحید دستگردی ؟ ( 1258 – 1321 ه . خ )

میرزا حسن رشدیه ( 1220 – 1323 ه . خ ) . تاریخ مدارس نوین ؛ زندگینامه

احمد کسروی ( 1269 – 1324 ه – خ ) . تاریخ آذربایجان . و..

سر پرسی سایکس . ( 1246 – 1324 ه . خ ) . تاریخ ایران ، و...

محمد قزوینی ( 1256 – 1328 ه – خ )

عبدالله مستوفی ( 1257 – 1329 ه – خ ) . شرح زندگانی من

غلام رضا رشید یاسمی ( 1275 – 1330 ه – خ ) . تاریخ ایران

محمد تقی بهار ( 1265 – 1330 ه – خ )

صادق هدایت ( 1281 – 1330 ه – خ ) . نوشته های متعدد

عبدالحسین بافقی یزدی؛ آیتی یزدی ( 1288 ه ق– 1332 ه . خ ) . آتشکده یزدان ( تاریخ یزد ) و...

مهدی ملک زاده ( 1260 – 1334 ه . خ ) . تاریخ مشروطیت

مهدیقلی هدایت ؛ مخبرالدوله ( 1243 – 1334 ه . خ ) . خاطرات و خطرات

علی اکبر دهخدا ( 1257 – 1334 ه – خ ). منابع متعدد که در این مجموعه می آیند

تقی علی آبادی ؟

مجید موقر ؟

ابو القاسم لاهوتی ( 1246 – 1336 ه . خ )

عباس اقبال آشتیانی ( 1275 – 1334 ) . خاندان نوبختی . مطالعاتی در باره بحرین . تاریخ جواهر در ایران . تصحیح روزنامه میرزا محمد کلانتر فارس ؛ و....

محمود علامیر ؛ احتشام السلطنه ( 1279 ه . ق – 1340 ه . خ ) . خاطرات احتشام السلطنه 

نظرات() 

آغاز عصر فولکلور و مردمنگاری در ایران ؛ و آثار مرتبط با آن .....

شنبه 30 دی 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 


مقدمه ی تاریخ مردم شناسی در ایران - 2 :

آغاز عصر فولکلور و مردمنگاری در ایران ؛ و بزرگان مرتبط با آن از :

عبدالوهاب نشاط اصفهانی ( 175 – 1239 ه – ق ) نویسنده کتاب گنجینه

رضا قلیخان هدایت ( 1179 – 1250 ه – خ ) بخصوص در نژاد نامه و سفارتنامه

محمد تقی سپهر ( 1216 ه – ق – 1297 ه – ق برابر با 1259 ه – خ ) نویسنده ناسخ التواریخ .

ادیب الممالک فراهانی ( 1239 – 1296 ه – خ ) نویسنده و شاعر

ایرج میرزا ( 1253 – 1304 ه – خ )

عارف قزوینی ( 1259 – 1312 ه – خ )

سید اشرف الدین حسینی گیلانی ( 287 ق – 1313 خ ) مدیر نشریه نسیم شمال

فرخی یزدی ( 1268 – 1318 ه – خ )

عبدالله مستوفی ( 1257 – 1320 ه – خ )

پروین اعتصامی ( 1285 – 1320 ه – خ )

محمد قزوینی ( 1256 – 1328 ه – خ )

احمد کسروی ( 1269 – 1324 ه – خ )

غلام رضا رشید یاسمی ( 1275 – 1330 ه – خ )

محمد تقی بهار ( 1265 – 1330 ه – خ )

صادق هدایت ( 1281 – 1330 ه – خ )

علی اکبر دهخدا ( 1257 – 1334 ه – خ )ا

عباس اقبال آشتیانی ( 1275 – 1334 )

فضل الله مهتدی صبحی ( 1276 – 341 1ه – خ )

مسعود کیهان ( 1372 – 1345 ه – خ )

سعید نفیسی ( 1274 – 1345 ه – خ )

دکتر صادق رضا زاده شفق ( 1274 – 1350 ه – خ )

امیر قلی امینی ( 1276 – 1357 ه – خ )

محمد پروین گنابادی ( 1282 – 1357 ه – خ )

دکتر نادر افشار نادری (  1305 – 1358 ه – خ )

عباس شوقی متوفی 1367

غلامحسین صدیقی ( 1284 – 1371 ه – خ )

رضا گنجه ای ( 1286 – 1374 ه – خ ) استاد دانشگاه و وزیر صنایع که مدیر نشریه بابا شمل بود .

غلامحسین بهمنیار ( 1306 – 1378 ه – خ )

حسین کوهی کرمانی ( 1338 -  )1376

محمد علی جمالزاده ( 1270 – 1376 )

یحیی ذکاء 1392 – 1379 ه – خ )

بهمن بهمن بیگی ( 1298 – 1381 ه – خ )

دکتر صادق کیا ( 1299 – 1380 ه – خ )

دکتر علیمحمد کاردان ( 1306 – 1386 ه – خ )

دکتر محمود روح الامینی ( 1307 – 1389 ه – خ )

احسان نراقی ( 1305 – 391 ه – خ )

منوچهر ستوده ( 1392 – 1395 ه – خ )

احمد اقتداری ( 1304 –

تقی بهرامی ( 1277 -

نظرات() 

تاریخ مردم شناسی در ایران (31)

چهارشنبه 13 دی 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 

تاریخ مردم شناسی در ایران (31)


برخی از کتابهای مرتبط با مردم شناسی منتشره در 1342

 

ستوده ، منوچهر . فرهنگ سمنانی ، سرخه ای و... . جلد اوٌل . تهران . چاپخانه دانشگاه تهران . 1342 . 427 ص .

صدیق ، عیسی . تاریخ فرهنگ ایران . تهران . چاپخانه سازمان تربیت معلم و تحقیقات تربیتی . مهرماه 1342 . 556 ص .

فرمانفرما ، فیروز میرزا . سفرنامه کرمان و بلوچستان ( بکوشش منصوره نظام مافی ) . تهران : انتشارات کتابخانه موقوفه خاندان فرمانفرمائیان . 342 . 90 ص .

فقیری ، ابوالقاسم . ترانه های محلٌی . شیراز : کتابفروشی محمدی شیراز . 1342 . 51 ص .

حسین کوهی کرمانی

کوهی کرمانی ، حسین . تاریخ تریاک و تریاکی در ایران . جلد اوٌل . تهران : کتابفروشی محمد علی علمی . آبان 1342 . 319 ص .

هدایت ، صادق . نیرنگستان . چاپ سوٌم . تهران : مؤسسه انتشارات امیر کبیر . 1342 . 202 ص .

هدایت ، صادق . علویه خانم و ولنگاری . چاپ چهارم . تهران : مؤسسه چاپ و انتشارات امیر کبیر . 1342 . 71 ص .

نظرات() 

تاریخ مردم شناسی در ایران (24 ) فولکلوریسم صادق هدایت

یکشنبه 3 دی 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 


تاریخ مردم شناسی در ایران (24 )


فولکلوریسم صادق هدایت


صادق هدایت ، نویسنده ایرانی مشهورجهان ، گرچه در عشق به مردم شناسی و بخصوص گرد آوری فولکلور در ایران یکی از نخستین ها است ، در روش مطالعاتی و باصطلاح علمی در این حوزه آنچنان مورد تائید متخصصان امر قرار نگرفته است .

به علاوه ، به دلیل برخی از معتقدات خود ، رو در روی بسیاری از همین مردم مورد مطالعه اش قرار گرفته و چه بسا درمواردی تکفیر شده است . در نتیجه آثار وی گاه بگاه از اقبال عمومی دور افتاده یا به نوعی مورد تحریم واقع شده اند ؛ و پس از انتشار نیز بنظر می رسد به صورتی قابل توجٌه مورد ویرایش این و آن واقع شده آثاری ، به طور کامل ، ناشی از شخص صادق هدایت نبوده باشند .

سال 1340 که به نوعی نه تنها بی اعتنائی به عقاید مردم اوج می گرفته است ؛ بلکه عملا" با آن مقابله می شده است مجددا" آثار صادق هدایت نیز مورد انتشار عموم  قرار گرفته نوشته های فولکلوریک متعددی از وی در مطبوعات آن زمان به چاپ رسیده اند که از آنجمله اند :

هدایت ، صادق . « ترانه ء خانوم خانوما و خاله خاله جون » . کتاب هفته . 0 – 150 : 81 . 24 دی 1340 .

هدایت ، صادق (و) احمد شاملو و.... « نه روایت ازترانه قدیمی اتل متل توتوله » . کتاب هفته ، - 10 : 130 – 132 . 16 مهر 1340 . روایت هائی از شیراز ، تهران ، رشت ، اصفهان ، کرمان ، خوزستان ، همدان و مشهد .

هدایت ، صادق و سیروس طاهباز . دو روایت از یک ترانهء قدیمی » . کتاب هفته . – 20 : 129 – 130 . 23 مهر 1340 . روایت های تهرانی و آذربایجانی از ترانه ء تو که ماه بلندِ در هوائی .

هدایت ، صادق . « چند روایت از یک ترانه ء ، دویدم و دویدم ... » . کتاب هفته 0 – 30 : 180 – 183 ، 29 مهر 1340 . روایتهای تهرانی ، کاشانی ، کرمانی و مشهدی .

هدایت ، صادق ؛ و... « سه روایت از یک ترانه مشهور » . کتاب هفته . ، - 120 : 161 – ، 3  دی 1340 . روایتهای تهرنی و آبادانی و فارس از ترانه دیشب که باران آمد .

هدایت ، صادق . « متل شنگول و منگول » . کتاب هفته 0 – 180 : 167 – 168 ، 22 بهمن 1340 .

هدایت ، صادق . « مثل آقا موشه » . کتاب هفته ، - 180 : 165 – 166 ، 22 بهمن 1340 .

این نوع گرد آوری که شاید سبب شهرت و اعتبار نویسنگانشان می شد در حوالی 1312 از طرفی با صادق هدایت و از طرف دیگر با  فضل الله مهتدی صبحی شروع شده بود که سرانجام به منازعه و مجادله این دونفر ختم شد ؛ لیکن شاید به این دلیل که مهتدی سابقه ی بهائیگری داشت ، از خانواده ی والائی چون خانواده هدایت نبود ، و بخصوص چون صادق هدایت اجتماعگرا با دوستانی پرشمار نبود در سایه نام هدایت قرار گرفت .

مهتدی اصولا" در ادبیات شفاهی در حوزه افسانه و قصٌه فعالیت می کرد و به یمن و برکت میکروفون رادیو ایران موفق به جمع آوری قصٌه هائی از سراسر ایران می شد تا به نام خود چاپ و منتشر کند (1) .

صادق هدایت به یمن و برکت شهرت خانوادگی و روابط اجتماعی خود نه تنها در حوزه ادبیات شفاهی و بخصوص درانحصار قصٌه و افسانه بلکه تقریبا" در تمام امور فولکلور فعٌال بوده است و بیشتر با نشریاتی وزین چون سختن همکاری می کرده است که پس از مرگش با رونق نشریه « کتاب هفته » آثار بسیار بیشتری از وی منتشر شده اند . منتهی یک اثر از مثلا" یک متل که بنام روایت کاشانیِ متل منتشر می کرده است :

از « یکنفر » کاشانی بوده است و نه از کاشان !

اکثرا" راوی نیز بهترین راوی از آن محل نبوده است

در ویرایشهایِ بخصوص پس از هدایت اصالت خود را متزلزل دیده است

و....

این روش که بعدا" با سازمان گسترده ای بنام « مرکز فرهنگ مردم » به ریاست سید ابوالقاسم انجوی شیرازی ، فاقد تحصیلات و تخصص مردم شناسی ، و هزینه هائی بسیار گزاف ، پیگیری شده است گرچه به فولکلور ایران اشاراتی بسزا دارد به دلیل روشمند نبودن خود میتواند آسیب هائی جدٌی به این حوزه ، و بخصوص ادبیات شفاهی ایران ، وارد آورده باشد .

(1)                                                                                                                                                     (1) نویسنده حاضر از زمستان 1337 برای وی قصٌه ارسال میداشته است .

نویسنده این سطور به مدت چندماه در آن مرکز فعالیت می کرده است (2)

نظرات() 

صادق هدایت و فولکلور

یکشنبه 3 دی 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 


صادق هدایت و فولکلور


صادق هدایت نویسنده بزرگی که به همٌت خود ، دوستان متعدد ، و فرانسویان که وی را نسبتا" تعلیم یافته و متاثر از ادبیات فرانسه می دانستند شهرتی جهانی یافته است ؛ در یک خاندان اشرافی که بزرگان آن طی چند نسل در دو حکومت قاجاریان و پهلوی صاحب مناصبی بزرک و بسیار بزرگ سیاسی – نظامی و قضائی بودند در 28 بهمن سال 1281 خورشیدی در تهران به دنیا آمد .

خانواده ، و خویشاوندانی بسیار از وی ، صوفی مسلک ، ایراندوست افراطی ، در خصومت با اعراب و اسلام عوامانه ، و همیشه و در همه حال خواستار تجدید عظمت ایران و افزایش فرهنگ عمومی مردمان آن بودند ؛ و بیشتر به باصطلاح روشنفکری ، خرافه ستیزی ، گرایش به ایران باستان و نوزائی ایران بزرگ شهره شده اند .

صادق هدایت از بزرگانی است که اصولا" به تحصیلات کلاسیک علاقه ای نداشته اند و چه بسا اگر در پاریس به تحصیلات ادبیات فرانسه ادامه می داد و به درجه دکتری و استادی در این رشته می رسید هرگز « صادق هدایت » نمی شد ! .

وی در عشق به میهن ، شناسانده عظمت تاریخی و بنابر این توانائیهای ملٌت ایرانی ، اصلاحات اجتماعی – فرهنگی در آن ..... ابتدا وارد صحنه ی ادبیات شفاهی فارسی و آنگاه به صورتی بسیار گسترده تر وارد نگارش و ویرایش فولکلور ایران شده است .

نخستین کوشش وی در گرد آوری فولکلور ایران ظاهرا" در اروپا با نگارش مقاله ای تحت عنوان « جادوگری در ایران » ، در سال 1305 ، به زبان فرانسه بوده است که در شماره 79 مجله ویل دولیس منتشر شده است .

صادق هدایت به عنوان یک داستان نویس بزرگ جهانی ، متاثر از سید محمد علی جمالزاده ( که گویا به صورتی شفاهی وی را استاد خود معرفی کرده بود ) با داستانهائی در سبک رئالیسم اجتماعی و بهره برداری از آداب و رسوم ایرانی در آنها نیز با فرهنگ مردم کشور خود و حفظ و حراست از آن پیوند یافته است ( که شاید در این خصوص خود الهام دهنده به جلال آل احمد نیز بوده باشد ) ....

منتهی چون ، به رغم باصطلاح بزرگزادگی ، طی سالهائی دراز طعم « نداری » را چشیده بوده است عموما" طرفدار توده بوده است ؛ و امٌا درگرد آوری فرهنگ عامٌه هدفمندانه معتقد به گردآوری آداب و رسوم و عادات و معتقدات مردم به منظور اصلاحات اجتماعی ضروری گردیده است .

مشهور ترین اثر صادق هدایت کتاب نیرنگستون است که در سال 132 منتشر شده است .

مقالات فولکلوریک صادق هدایت در کتاب « نوشته های پراکنده صادق هدایت » به کوشش حسن قائمیان ، در سال 1315  منتشر شده اند . از جمله :

فلکلر یا فرهنگ توده

نویسنده: هادی صداقت(صادق هدایت)

صادق هدایت فرهنگ توده و فلکلر را در شماره 3،4،5و6 اسفند 1323 تا خرداد 1324 سال دوم مجله سخن به چاپ رسانیده و حسن قائمیان در کتاب نوشته های پراکنده صادق هدایت آن را آورده است .

با اینهمه صادق هدایت ، رقیب و مخالفش فضل الله صبحی مهتدی ، و شاگردش ؟ سید ابو القاسم انجوی شیرازی ، در عمل آنچنان وابسته به روشی مدون در جمع آوری فولکلور نبوده خوشه چین زحمات دیگران گردیده اند .

غلامحسین ساعدی ( که بعدا" با مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی نیز همکاری داشته است ) ، هوشنگ گلشیری و بهرام بیضائی را از مکتب فولکلوریک صادق هدایت معرفی کرده اند .

در فولکلور ، حسن قائمیان ، سید ابو القاسم انجوی شیرازی خود را از شاگردان بلافصل صادق هدایت معرفی کرده اند که بنظر می رسد هیچکدام در نقل آثار وی امانت را به صورتی تام و تمام رعایت نکرده باشند (1) .

(1)   نویسنده ی این سطور که برخوردهای متعددی با حسن قائمیان داشته است و نیز مدتی زیر نظر انجوی شیرازی به امور فرهنگ مردم شاغل بوده است به این موضوع اطمینان دارد .

 

تاریخ مردم شناسی در ایران ، تاریخ گردآوری فولکلور در ایران ، صادق هدایت ، نیرنگستون ، حسن قائمیان ، سید ابو القاسم انجوی شیرازی ، غلامحسین ساعدی

نظرات() 
  • تعداد کل صفحات : 2 
  • 1  
  • 2  

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران )

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو