Ethnologie de l’Iran شناخت مردم ایران ( شما ) Anthropology of iran * (SHEMA) Shenakht mardom iran
هرگونه استفاده از نوشته های این وب بدون اجازه کتبی نویسنده اکیدا" ممنوع است
علیرضاآیت اللهی از1341 فولکلوریست،1345محقق دانشگاه تهران و همکار«فرهنگ مردم» ، 1351 نخستین کارشناس مردمشناسی دانشگاهها،1354 مدرس مردمشناسی دانشکاه ابوریحان و با تحصیلات دکتری مردم شناسی در فرانسه در 1365 ،استاد مردم شناسی دانشگاه شهید بهشتی بوده است

یاد بود هفتمین سال فقدان دکتر محمود روح الامینی – 4 مردم شناسیِ مردم شناسی در ایران - 1

پنجشنبه 10 اسفند 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 

یاد بود هفتمین سال فقدان دکتر محمود روح الامینی – 4

مردم شناسیِ مردم شناسی در ایران - 1

یکی از مهم ترین مسائل مردم شناسی در دهه های قبل از انقلاب اسلامی این بود که می توانست به آسانی ابزار شهرت و وجهه ی اجتماعی هرکسی قرار بگیرد . کسانی که دستی به قلم داشتند به گردآوری فولکلور ، آداب و رسوم و ... می پرداختند ؛ و مهم این بود که یادداشتهای خود را در کتاب یا نشریه ای ادواری به چاپ برسانند . چون همین که چاپ و منتشر می شد ، تقریبا" هرچه که باشد ، اعتبار می یافت ! و اصطلاح « چاپچی » یعنی کسی که با چاپ کردن موضوع یا واقعه ای نادرست آنرا اعتبار می بخشد از اینجا ناشی می شد . حال آنکه هر ناشری متخصص در مردم شناسی ، فولکلور ، و نظایر آنها نبود که مطالب مردم شناختی را پس از ارزشیابی و درصورت ارزش لازم را داشتن ، یا با حکٌ و اصلاح و تصحیح و تکمیل ، چاپ و منتشر کند ؛ و از این رو تقریبا" هرکسی به یادداشت و انتشار مطالبی مردم شناختی ، بخصوص در مطبوعات می پرداخت . به گفته ی یکی از مدیران مطبوعات علمی بنام دکتر حسین آیدین ، هرکس که روابط بهتری با مطبوعات داشت میتوانست مردم شناس و مردم شناس بزرگتری هم محسوب شود ...

دکتر محمود روح الامینی معتقد بود که همین « نوشته ناقص » ، خود یک سرنخ یا قدم اولٌیه است که میتوانه پایه و مایه تصحیح و تکمیل بعدی قرارگیرد و خدمتی به ثبت و ضبط لااقل میراث فرهنگی باشد .

دیگرانی ، مثل پروفسور محسن هشترودی ، استاد محمد پروین گنابادی و انجوی شیرازی معتقد بودند که بیشتر این مطالب مورد تصحیح و تکمیل بعدی قرار نمی گیرند ، به صورت ناقص و غلط در فرهنگ باقی میمانند و بنابر این ضررهائی بیش از منافع می یابند .

پروفسور هشترودی ، استاد پروین گنابادی و انجوی شیرازی ادعای مردم شناس بودن نداشتند و فعالیت های خود را بیشتر در دایره فولکلور ، بخصوص ادبیات شفاهی ، می دیدند . امٌا در آن دوره تعداد بسیار زیادی از متخصصان سایر علوم و مشاهیر بنا به علاقه شخصی ، عرق وطن ، آسان بودن کار و امکان انتشار و بهره برداری سریع و وسیع ، و نظایر اینها به نگارش موضوعات مردم شناختی و اکثرا" چاپ در مطبوعات می پرداختند که کیفیت کار آنان چندان بیشتر از کیفیتِ کار عوام در این امور نبود ؛ و مضرٌات اینگونه نوشته ها بخصوص از نیمه دهه 1350 و تدریس « مردم شناسی » در رشته تحصیلی علوم اجتماعی دانشگاه تهران آشکار می شد که دانشجویان چنان نوشته هائی را حجٌت قرار می دادند و در مباحثه با استادان خود تکیه کلامشان این بود که :

در فلان نشریه چاپ شده است !

نوشته ی فلان نویسنده یا استاد شهیر ( در رشته ای غیر مردم شناسی ) است !

و فراتر از این در زمانی بود که نویسنده یا استادی که خود تحصیلکرده ی رشته مردم شناسی نبود و حتی منابعی علمی در این رشته را مطالعه نکرده بود به نگارش دستور العمل نگارش موضوعات مردم شناسی و انتشار آن در مطبوعات پر تیراژ می پرداخت .

از مواردی که دکتر محمود روح الامینی ، استادی بسیار بسیار خونسرد ، ممکن بود به برخورد با دانشجوی مخاطب خود برسد وجود همین مسئله بود ؛ بخصوص که حدود ده سال خارج از ایران ، در فرانسه ، زندگی کرده فراموش کرده بود که ایرانیان ، شاید بیش از مردمان دیگر ، خود را همه فن حریف و متخصص در تمام امور می دانند ! و چه بسا خود را استاد مردم شناسی هم می شمارند :

مردم شناسی مردم شناسی در ایران !

نظرات() 

یاد بود هفتمین سال فقدان دکتر محمود روح الامینی - 3

چهارشنبه 9 اسفند 1396

نویسنده: Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران ) |

 

یاد بود هفتمین سال فقدان دکتر محمود روح الامینی - 3 

( تاریخ مردم شناسی در ایران – ضمیمه تاریخ مردم شناسی در ایران - عصر پهلوی )

شاید بزرگترین مرجعی که در ایران ، و بمنظور جلب خواننده هرچه بیشتر ، یا حتی به دلیل کمبود مطالب دیگر ، موضوعات مردم شناختی را عجیب و غریب معرفی کرده است روزنامه ها و مجموعا" مطبوعات ادواری بوده باشند که از اواسط حکومت قاجاریان ، قریب به 170 سال پیش از این منتشر شده اند . نخستین روزنامه ها چون کاغذ اخبار ، وقایع اتفاقیه که بعدا" روزنامه  دولت عَلیٌه ایران نامیده شده است ، و... محلی به این منظور نداشته اند ؛ لیکن با رونق نشریات ادواری و افزایش حجم آنان اینگونه مطالب نیز به آنها اضافه شده در دهه های 1340 و 1350 ( مثلا" در هفته نامه ی فردوسی ) به اوج رسیده است .

مجموعا" مطالب مردم شناختی نزد مطبوعات فارسی :

کمکی به تکمیل صفحات نشریات بوده است

جذٌاب ، وجالب توجٌه خواننده و بنابر این خواننده – خریدار بوده است

مطلوب و سرگرم کننده ....

و طبیعی است که به منظور جلب توجٌه هرچه بیشتر خواننده – خریداران به مطالب « عجیب » ، تمسخر آمیز و مورد انتقاد ، و ... که « خرافه » نامیده می شده اند ( از نوع مطالب کتاب کلثوم ننه ) ، و به گمان آنان ارزش کتاب شدن یا حتی مقاله علمی شدن را نداشته اند ، روی آورده اند ؛ و قصد فقط معرفی واقعی و دقیق عقاید و آداب و عادات و رسوم مردم نبوده است .

نویسندگان چنین مطالبی خود غالبا" از عوام بوده در نگارش آنها از روشی علمی استفاده نمی کرده اند و از اینجهت هزاران مطلب مردم شناختی که در مطبوعات یک قرن و نیم اخیر ایران درج شده اند دارای ارزش علمی و شرایط قرارگرفتن به عنوان منابع مردم شناسی نمی نمایند . حال آنکه ، به گفته دکتر محمود روح الامینی ، میتوانند « فهرست موضوعات – چک لیست » یا باصطلاح مورد کاربردِ مکررِ وی « سرنخ » هائی بوده باشند که بخش اعظم عناوین موضوعات مردم شناسی ایران را پوشش می دهند (1) .

مسلما" مطالبی مردم شناسانه هم در مطبوعات علمی و باصطلاح وزین چون پیام نو – تلاش – جهان نو – خوشه – راهنمای کتاب – سخن – کتاب هفته – کاوش – کاوه – مسائل ایران – نشریات دانشکده ها – وحید - یغما و... منتشر شده اند ؛ و حتی مطبوعاتی تحت عناوین « مردم شناسی » ، « نامه علوم اجتماعی » ،« هنر و مردم » ، « کتاب هفته » ، و.... وجود دارند که مطالب بسیار معتبر تری ارائه داده اند و متاسفانه مورد کتابنگاری در خدمت دانشجویان و پژوهشگران مردم شناسی قرار نگرفته اند .

این مهم به کمک دانشجویان و تحت عنوان کارعملی آنان تا حدودی بسیار زیاد امکانپذیر است

نظرات() 

← درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : Alireza Ayatollahi ( Tehran.Iran ( علی رضا آیت اللهی ( ایران.تهران )

← لینکدونی

← طبقه بندی

← آرشیو

← لینکستان


← آخرین پستها

← نویسندگان

← ابر برچسبها

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو